Sign up

Bepa rekushanda

Kuchengetedza Sainzi Munguva Yematambudziko

Sangano reInternational Science Council rinozivisa kuburitswa kwaro panguva yakakodzera, Kudzivirira Sainzi Munguva Dzedambudziko: Tinomira sei kuita reactive, uye towedzera kuita?

Iri bepa rakazara ne Center for Science Futures, ISC's think tank, inogadzirisa kudiwa kwekukurumidzira kwemaitiro matsva uye akasimba ekuchengetedza sainzi nevarapi vayo panguva yematambudziko epasi rose. Nekukakavadzana kwakawanda kwakapararira munzvimbo dzakakura dzenzvimbo; kuwedzera mamiriro ekunze akaipisisa nekuda kwekushanduka kwemamiriro ekunze; uye njodzi dzinongoitika dzoga dzakaita sekudengenyeka kwepasi munzvimbo dzisina kugadzirira, chirevo chitsva ichi chinotora zvatakadzidza mumakore achangopfuura kubva mukuedza kwedu pamwe chete kuchengetedza masayendisiti nemasangano esainzi panguva dzekutambudzika.

"Zvakaoma, chirevo chinouya panguva iyo zvikoro, mayunivhesiti, nzvimbo dzekutsvagisa uye zvipatara, nzvimbo dzese dzinokurudzira kufambira mberi kwedzidzo uye tsvakiridzo yesainzi, dzave nzvimbo dzekupokana, uye dzakaparadzwa kana kukuvadzwa panguva yeUkraine, Sudan, Gaza nedzimwe nzvimbo. matambudziko. Isu munharaunda yesainzi tinofanira kufungisisa nezvekugadzira mamiriro ezvinhu anoita kuti sainzi irarame uye ibudirire. "

Peter Gluckman, Mutungamiri weInternational Science Council

Kuchengetedza Sainzi Munguva Yematambudziko

International Science Council. (Kukadzi 2024). Kuchengetedza Sainzi Munguva Yematambudziko. https://council.science/publications/protecting-science-in-times-of-crisis DOI: 10.24948 / 2024.01

Pepa rakazara Executive Summary

Inokurudzira seti inoshanda yematanho ekongiri, achitevera matanho erudaviro rwerubatsiro, ayo anoitirwa kuti ashandiswe pamwe chete nevatambi veruzhinji nevakazvimiririra vanoiswa munzvimbo dzepasirese dzesainzi. Inotaridzawo kuti hurongwa huripo hunogona kuvandudzwa sei, kusanganisira kugadziridzwa kwazvino kuchibvumirano chepasi rose nemirau.

Nhamba iripo yevapoteri uye masayendisiti akadzingwa anogona kufungidzirwa ku100,000 pasi rose. Asi, maitiro edu ekupindura anongoreva mhinduro yechinguvana yechikamu chenhamba iyoyo. Panguva iyo nyika inoda nekukurumidza ruzivo kubva kumativi ese epasi kuti igadzirise matambudziko epasi rose, isu hatigone kurasikirwa nezvose izvo sainzi nekudyara kwepasi rose mukutsvaga.

“Nechinyorwa chitsva ichi, Center for Science Futures ishuviro yekuzadza gaka rakakosha munhaurirano dzekuchengetedzwa kwesainzi nesainzi panguva yematambudziko. Chidzidzo chacho chinotsanangura sarudzo dzedzimwe hurongwa hwemapato ezvematongerwo enyika, pamwe nematanho ekuita ayo masangano esainzi anogona kutanga kushandirapamwe nekukasira"

Mathieu Denis, mukuru weCentre for Science Futures yeInternational Science Council

Zvinoenderana neUNESCO 2017 Kurudziro paSainzi uye Sainzi Vanotsvagisa, bepa rinopa ruzivo runogona kubatsira kuumba kubvunzana mune ramangwana mukati mepasi rose neyenyika yenyika masisitimu ekuita pane kurudziro yeUNESCO 2017.


Zvimwe zviwanikwa: Infographics uye vhidhiyo

Kunoperekedza bepa iri seti yeinfographics uye vhidhiyo yeanimated kuratidza zviito zvinogona kutorwa nenharaunda yesainzi uye vanobatanidzwa vakakodzera panguva yega yega yezvikamu zvitatu zvemhinduro yerubatsiro. Zvinhu izvi zvinopihwa rezinesi pasi peCC BY-NC-SA. Wakasununguka kugovera, kugadzirisa uye kushandisa zviwanikwa izvi kune zvisiri zvekutengesa.


Tamba vhidhiyo

Kushevedzwa kune chiito

ISC iri kukurudzira masangano esainzi epasi rese, hurumende, zvikoro, nheyo, uye nharaunda yesainzi yakafararira kuti igamuchire kurudziro yakatsanangurwa mu "Kudzivirira Sainzi Munguva Yematambudziko". Nekuita izvi, tinokwanisa kubatsira kuti pave nesainzi yakatsiga, inoteerera, uye yakagadzirira ecosystem inokwanisa kutsungirira matambudziko emuzana remakore rechi21.

? Govera izwi uye ubatane nesu mukuyedza kwedu kuvaka chikamu chakasimba chesainzi. Download yedu midhiya uye allies amplification kit uye ona kuti ungabatsira sei.


Key dzakawanikwa

Izvo zvakakosha zvakawanikwa zvepepa rino zvakarongwa mukuenderana nezvikamu zvekupindura kwerubatsiro: kudzivirira nekugadzirira (iyo pre-dambudziko chikamu), chengetedza (chikamu chekupindura dambudziko), uye kuvaka patsva (post-dambudziko chikamu). Pfupiso yezvakawanikwa zvikuru inopiwa pazasi:

Kudzivirira uye kugadzirira (pre-crisis phase)

  1. Kudzamisa rutsigiro rwesainzi kuburikidza negwara uye maitiro ekuita zvinodzivirira kana kuvandudza mari, kuwana nekutaurirana; izvi zvinobatsira kuvaka tsigiro yesainzi uye kuderedza mukana uye kukanganisa kwekurwiswa kwezvematongerwo enyika, mishandirapamwe yedisinformation kana kuderedzwa kwemari.
  2. Kuvandudza maratidziro esainzi emunhu nemasangano aripo pamberi pedambudziko rinowedzera kusimba uye kugadzirira kwevanhu nemasangano zvakafanana.
  3. Kusabatana pakati pevanodzidza nesainzi vanoita sarudzo nenyanzvi dzinoshanda panjodzi kunowedzera mukana wenjodzi dzinokanganisa masisitimu esainzi.
  4. Nharaunda yesainzi inonetsekana kushandura hunyanzvi hwayo mukuongorora njodzi kuva nzira dzakarongeka dzenjodzi dzakatarisana nechikamu pachayo. Zvipingamupinyi zvehurongwa netsika zvinoderedza kugona kwehutungamiriri hunobudirira, kuronga nekuita sarudzo.
  5. Masayendisiti anofanirwa kupinda mukutora mari uye manejimendi kuti vavake masisitimu esainzi akatsiga, kunyanya pavanoona njodzi dzakakura kuchikamu ichi chisingagadziriswe.

Dzivirira (dambudziko-mhinduro chikamu)

  1. Kubatana kwekutsigira avo vakawirwa nenjodzi kuripo. Zviyero zvinofanotaurwa zvepasi rose uye nzira dzekugovana ruzivo dzinosanganisira manzwi emunharaunda zvakakosha kubatsira vanoita zvesainzi kuzadzisa zvinodiwa neavo vakabatwa.
  2. Digitization inobvumira kuzvitonga kwedata, kufamba kukuru uye mhinduro inoshanduka kune dambudziko. Kuchengetedza kwakachengeteka uye kununurwa kwezvinyorwa kunovimbisa kuenderera mberi kwedzidzo, tsika uye nhoroondo.
  3. Panguva yedambudziko guru, mari yeruzhinji inowanzoendeswa kune zvinonyanya kukosha kunze kwesainzi. Izvi zvinoisa mihoro, rubatsiro rwekutsvagisa uye mamwe marudzi ekutsigira sainzi munjodzi. Zvimwewo, nzira dzekupa mari dzinochinjika dzinodiwa kuzadza makwanza aya.
  4. Flexible programme uye mari modhi dzinogonesa shanduko munzvimbo, uye zvese zviri kure uye mu-munhu kutora chikamu, zvinobatsira masayendisiti kuenderera mberi nebasa ravo, uye kugonesa 'kutenderera kweuropi'.

Kuvaka patsva (post-crisis phase)

  1. Kuve nechokwadi chekuti sainzi netsvagurudzo ndizvo zvakakosheswa muzvirongwa zvekudzoreredza kuchasimudzira kuunganidzwa kweruzivo runobatsira, kuve nechokwadi chekudzidziswa kwenyanzvi dzenzvimbo nemapurofesa, uye kutsigira kuyananiswa uye pfungwa yekuve munhu. Kudyidzana kwesainzi kwepasirese uye kwakasiyana-siyana kunogona kuve nebasa rakakosha kuita mukuronga mushure medambudziko uye kudaidzira kubatana nevatambi vebudiriro.
  2. Kurudziro yehunyanzvi mune sainzi inopa kukurudzira kushoma kune vesainzi nemasangano kuti vapinde mukubatana kwepashure-dambudziko rakanangana nekusimbaradza kugona kana izvo zvine zvinangwa zvisiri zvesainzi zvakajeka.
  3. Kana zviono nezvido zvakabatana pakati pevatambi vemuno nevekunze, pane mukana wekuvandudza neshanduko mushure medambudziko. Masayendisiti emunharaunda anofanirwa kubatanidzwa mukugadzirisa kupora. Inogona kubatsira kudzivirira kuisirwa kwemhando dzekunze munharaunda dzesainzi dzenzvimbo uye masisitimu esainzi.
  4. Chikamu chekuvaka patsva chinopa mukana wekufambisira mberi chirongwa chesainzi chakavhurika uye, mukuita izvi, chinotsigira kudzoreredzwa kwemasaenzi akakanganisika kuburikidza nekubatanidzwa kukuru mumatiweki epasi rose uye kuwana kwakaringana kumapuratifomu esainzi, zvishandiso uye tekinoroji.

Zvakawanikwa kubva kubasa redu kusvika parizvino zvinoratidza kuti kazhinji, mhinduro yesaenzi padambudziko inoramba isina kurongeka, ad hoc, inoshanda uye isina kukwana. Nekutora nzira inofambira mberi, yepasi rose uye yechikamu-yakakura mukuvaka kusimba kwechikamu chesainzi, semuenzaniso kuburikidza nehurongwa hutsva hwemitemo, tinogona kuona kukosha kwemari nemagariro kusainzi nenharaunda yakakura.


Mufananidzo weNational Museum yeBrazil na AllisonGinadaio on Unsplash.