Sign up

Strategy, kuronga uye kuongorora

High-Level Strategy yeInternational Science Council

Iyo Yepamusoro-Level Strategy inotsanangura iyo yakazara hurongwa zvinangwa uye zvishuwo zveInternational Sayenzi Council.

Executive Summary

Kubatanidzwa kweInternational Council for Science (ICSU) neInternational Social Science Council (ISSC) inoumba sangano idzva - iro International Science Council - kusimudzira hunyanzvi, kuomarara uye kukosha kwesainzi pasi rese. Inogadzira izwi rakabatana, repasi rose resainzi, rine huvepo hwakasimba mumatunhu ese epasi uye inomiririra pane zvakasikwa (kusanganisira zvemuviri, masvomhu nehupenyu) uye zvemagariro (kusanganisira maitiro nehupfumi) sainzi.

Kukosha kwekunzwisisa kwesainzi kunzanga hakuna kumbove kwakakura, sezvo vanhu vachinetsekana nematambudziko ekurarama zvakagadzikana uye zvakaenzana paPasi. Kanzuru ichadzivirira kukosha kwemukati uye hunhu hwesainzi yese panguva iyo zvave kuoma kuti izwi resainzi rinzwike. Ichasimbisa kudyidzana kwepasirese, kudyidzana uye kutsigira masayendisiti kupa mhinduro kune dzakaoma uye dzinonetsa dzinonetsa veruzhinji pasi rose. Ichapa mazano kune vanoita sarudzo nevarapi pamusoro pekushandiswa kwesainzi mukuzadzisa zvishuvo zveshungu zvakaita seSustainable Development Goals (SDGs) yakagamuchirwa nevatungamiriri venyika muna 2015. Uye ichakurudzira kuvhurika kweruzhinji kuita nesainzi.

Vision, chinangwa uye core values

Chiono cheKanzuru ndechekusimudzira sainzi sechinhu chakanaka chepasi rose. Ruzivo rwesainzi, data uye hunyanzvi hunofanirwa kuwanikwa nepasirese uye mabhenefiti ayo anogovaniswa pasi rose. Kuita kwesainzi kunofanirwa kuve kwakabatana uye kwakaenzana, zvakare mumikana yezvidzidzo zvesainzi nekusimudzira kugona.

Chinangwa ndechekuita sezwi repasi rose resainzi. Izwi iroro rinofanira kuva nesimba uye rinovimbika mu:

  • Kutaura pamusoro pekukosha kwesainzi yese uye kudiwa kwehumbowo-ruzivo kunzwisisa uye kuita sarudzo;
  • Kukurudzira uye kutsigira tsvakiridzo yesainzi yepasirese uye kudzidza pazvinhu zvikuru zvinonetsa pasi rose;
  • Kutsanangura ruzivo rwesainzi panyaya dzakadai munzvimbo dzeveruzhinji;
  • Kukurudzira kuenderera mberi uye kwakaenzana kufambira mberi kwekuomarara kwesainzi, kusika uye kukosha munzvimbo dzese dzepasi; uye
  • Kudzivirira maitiro akasununguka uye ane mutoro
    yesainzi.

Hunhu hwakakosha hunofanirwa kutsigirwa mubasa reKanzuru, hutongi uye kudyidzana kuchave:

  • Kunaka uye hunyanzvi;
  • Kubatanidzwa uye kusiyana-siyana;
  • Kujeka uye kuvimbika; uye
  • Innovation uye kuchengetedza.

Kuzadzisa chinangwa

Kanzuru ichazadzisa basa rayo nekuunganidza hunyanzvi hwesainzi uye zviwanikwa zvinodiwa kupa hutungamiriri mukukonzeresa, kubatanidza uye kuronga zviito zvepasirese pazvinhu zvakakosha kunharaunda yesainzi nenharaunda. Ichatungamira izwi rayo kunze pazvinhu zvine chekuita neruzhinji, uye mukati, pazvinhu zvinotsigira mhinduro dzesainzi dzinoshanda, kunyanya panodiwa ruzivo rutsva, hunyanzvi, zviwanikwa kana nzira dzekushanda.

Mukugadzira hurongwa hwekuita zvakakosha, Kanzuru inokwevera zvizere pane zviwanikwa zvenhengo dzesangano uye nekupa kuchinjika kwekugadzira nekuita zvekufungidzira, panguva uye zvine pundutso mapurojekiti nemishandirapamwe. Zviitwa zvaro zvichaunzwa mukubatana nenhengo dzayo uye vadyidzani vakakosha.

Kuwana kubudirira

Hutungamiri hwemasayendisiti ekuona, ruzivo rwunocherechedzwa uye budiriro yakatanhamara ichave yakakosha mukuita kuti Kanzuru ive pamutemo, kuvimbika uye simba rekukokera. Vachada kuona kuti Kanzuru inotarisisa kuedza kwayo pane yakanyatsosarudzwa uye yekunyengetedza ajenda yezvakakosha uye mapurojekiti anogadzirisa nyaya dzesainzi uye kukosha kweveruzhinji. Kubudirira kuburitsa pachirongwa ichocho kunoda kudyidzana kunoshanda, zvichibvumira Kanzuru kuti ishande senzvimbo huru mune network yakabatana yepasi rose yevabatsiri uye vanovimbwa navo.

Nhengo yeKanzuru yakasarudzika inopa hwaro hwakakosha hwebasa resangano. Kubatanidzwa kwakazvipira kwenhengo kuchave chinhu chikuru chinotaridza kubudirira kweKanzuru. Ivo vanozobatsirwa nemikana yepasirese yekufambisira mberi zvavanokoshesa uye zvavanofarira, kusanganisira kutora chikamu munhaurirano dzakakosha dzesainzi dzepasirese uye zviitiko, uye kubatana neane simba epasirese network.

Kuonekwa kuchavawo kiyi. Hunomanikidza uye hune hunyanzvi hwekutaurirana uye kuparidzira zvichatsigira kucherechedzwa kweKanzuru sezwi rine simba repasi rose. Mukurumbira waro uye mashandiro ayo zvichagara zvakare pahunyanzvi uye kugona kwemahofisi makuru ane zviwanikwa.

1. ziviso

Muna Gumiguru 2017, pamusangano wakaitwa muTaipei, nhengo dzeInternational Council for Science (ICSU) neInternational Social Science Council (ISSC) vakabvumirana kusanganisa uye vakawana International Science Council. Yakavambwa muna 1931 uye 1952 zvakateerana, Makanzuru ese akaita mipiro mikuru kusainzi yepasirese pamusoro pehupenyu hwavo. Sarudzo yekubatanidza inoenderana nebudiriro yesainzi mumakumi emakore apfuura. Izvi zvinotevera makore mazhinji ekuwedzera kubatana pakati pemaKanzuru maviri, uye inopindura kune yakagovaniswa vavariro yekukudza mhedzisiro yezvisungo zvavo zvenguva refu yekushanda "kuti ibatsire nzanga" (ICSU) uye "kubatsira kugadzirisa matambudziko epasirese" (ISSC). ) Kubatana kwacho kunoitirwa kuvaka hwaro hwakasimba hwekufambisira mberi sainzi munzvimbo dzese dzepasi, uye kuchengetedza basa rakakosha reKanzuru mukuumba ramangwana revanhu paPasi. Sangano idzva richawana simba kubva kune imwe nhengo yaro yakasiyana, iyo inounza pamwe masangano ezvesayenzi nemasangano, zvikoro uye makanzuru ekutsvagisa.

Gwaro iri rinoburitsa chirevo chakakosha chechinangwa nehurongwa hwepamusoro-soro hwekutungamira budiriro yeKanzuru itsva mune ramangwana. Inotaura chiono, chinangwa uye seti yezvakakosha zvakakosha zvesangano, inoratidza kuti mishoni ingaitwe sei uye kuti zvipi zvinotaridza budiriro zvichave. Kurudziro dzayo dzinotsvaga kutsigira hunyanzvi hwenhengo dzeKanzuru uye hutungamiriri hwekuona zvinokosheswa uye mapurojekiti ane fungidziro, ane chekuita, ane nguva uye anounzwa padanho repasi rose.

Mugwaro rese, izwi rekuti sainzi rinoshandiswa kureva kurongeka kweruzivo rwunogona kutsanangurwa zvine mutsindo uye kushandiswa zvakavimbika. Zvinosanganisira zvechisikigo (kusanganisira muviri, masvomhu uye hupenyu) sainzi uye zvemagariro
(kusanganisira maitiro uye ehupfumi) nzvimbo dzesainzi dzinomiririra iyo itsva Kanzuru inotarisisa, pamwe nevanhu, zvekurapa, hutano, komputa uye engineering sainzi.

2. Sainzi mumamiriro ezvinhu epasi rose ari kusimukira

Izvo zvakakosha kubatsira kugadzirisa matambudziko enyika

Matambudziko makuru emazuva ano akatarisana nevanhu ane zvinokonzeresa pasi rose izvo zvinoda mhinduro dzepasi rose izvo zvinoda nguva dzose kubatikana kwakasimba kubva kunyika yesainzi. Sezvo huwandu hwematambudziko akaiswa muUnited Nations 2030 Agenda yeSustainable Development inoratidza, matambudziko aya anowanzo kubatanidzwa zvakanyanya uye zvakanyanya kuoma. Masayendisiti ari kuramba achitarisirwa kwete chete kufambisira mberi kunzwisisa kwesainzi kwehunhu hwavo, asi zvakare kuita mipiro yakasimba mukuzvigadzirisa. Dzvinyiriro pasainzi ndeyekuburitsa ruzivo "runogona kuita" rwunopindura kune zvinodiwa uye zvinotarisirwa neruzhinji uye runotsigira shanduko yemagariro mhinduro kumatambudziko ezvino uye zvinoonekwa ramangwana.


Kudiwa kwekudzivirira kukosha kwekuzvarwa kwekubvunza kwesainzi nekududzira

Nyika itsva yedhijitari iri kupa mazinga asati amboitika ekubatana kwepasirese ane simba rehukama pakati pevagari, vezvenhau, vamiriri vakasarudzwa, mapoka evanofarira uye nyanzvi, uye zvakanyanya, pakati pesainzi nenharaunda. Iko kushandiswa kwese kwese kwezvishandiso zvesoftware uye social media inogonesa demokrasi yemaitiro ayo ruzivo neruzivo zvinogadzirwa uye kushandiswa. Kune sainzi, iyi nyika yedhijitari inopa mikana mikuru yekusvika kune vateereri vatsva. Asi zvakare inotyaira "post-nyanzvi" simba umo vanhu vanoona kuwana ruzivo sekubvisa kudiwa kwekududzira kwesainzi. Inogonesa kupararira kweruzivo rwenhema uye kushandiswa kwayo kuri kukura semumiriri wekuratidzira kwezvematongerwo enyika, zano nekugadzira mitemo. Kudzikira kuvimbana mumasangano, kupomerwa kwehutongi hwepamusoro, uye mafambiro akafara kune zvematongerwo enyika eruzhinji zvinounza matambudziko akakosha pakukosha kwekubvunza kwesainzi. Kunyange zvazvo masayendisiti achiri kunakidzwa nepamusoro pekuvimbwa neveruzhinji munzvimbo dzakawanda dzepasi, zviri kuitika izvi zvinochinja maitiro ezvematongerwo enyika nenzira dzinoita kuti zviome kuti izwi resainzi rinzwike.

Aya haasi maitiro matsva, asi ari kuwedzera. Ndiwo mhedzisiro yekusingaperi yekuchinja kunoenderera kune tekinoroji, magariro uye tsika muhunhu. Ivo vanogadzira mamiriro umo mune kudiwa kwakasiyana kwekuita kwemubatanidzwa wenyika dzese ku:


Gonesa sainzi yeramangwana

nekuchengetedza kushanda kwayo kumatambudziko epasirese akaoma ayo pasina nyika imwe uye pasina munhu anoranga anogona kugadzirisa ari oga. Izvi zvichaita
zvinoda kusimbaradzwa kwekudyidzana kwesainzi kwepasirese uko kunoshandisa maonero esainzi nehunyanzvi kubva kumativi ese epasi. Zvinoda kubatanidzwa kwakasimba kweruzivo kuburikidza nekunatsiridza kudyidzana pakati pezvirango, zvinosanganisira kuumbwa kwenyaya uye dhizaini yekudyidzana, kuita uye kushandiswa kwetsvakiridzo munzvimbo dzakasiyana dzesainzi. Uye zvinozoda nzira nyowani dzekushanda mu trans-disciplinary mode yekuita sarudzo, vanogadzira-policy uye varapi, pamwe nevatambi vanobva kumasangano everuzhinji nevebazi rakazvimirira, sevanodyidzana mukugadzira pamwe nekugadzira pamwe chete. ruzivo rwakanangana nemhinduro.


Chengetedza ramangwana resainzi

kuburikidza nekusimudzira kukosha uye kukosha kwesainzi yese - kubva kune yakakosha kusvika kune inobatanidzwa nesainzi - kune nzanga. Izvi zvinosanganisira kutaurirana zvinobudirira ruzivo rwesainzi maererano nemhando dzakasiyana dzenyaya dzemazuva ano. Zvinoreva kusimudzira kuenderera mberi kwerutsigiro rwezvakanangana nechirango kubvunza uye
kuda kuziva kwesainzi kusingadzoreki. Zvinorevawo kurwira kudyara mari muzvidzidzo zvesainzi, kutsvagisa nekusimudzira, kunyanya muNyika Dzisina Kubudirira
(LDCs) yenyika.

3. Vision, chinangwa uye core values

3.1 Chiono: Sainzi sechinhu chakanaka chepasi rose

Ruzivo runobva mukutsvagisa kwesainzi chinhu chikuru chekunzwisisa kwevanhu uye kugadzira. Izvo zvakakosha kune humbowo hunofanirwa kuzivisa magariro ekuita sarudzo uye mutemo weruzhinji. Kukosha kwekunzwisisa kwesainzi kwehungwaru kunzanga
harina kumbove rakakura, sezvo vanhu vari kurwisana nematambudziko ekurarama zvakagadzikana uye zvakaenzana paPasi. Saka zvakakosha kuti tichengetedze sainzi sechinhu chakanakira veruzhinji pasi rose. Ruzivo rwayo, data uye hunyanzvi hunofanirwa kuwanikwa pasi rose uye mabhenefiti ayo akagovaniswa pasi rose. Sangano repasi rose resainzi rinotsigirana rinotakura mutoro weizvi nekuona kubatanidzwa uye kuenzana, zvakare mumikana yedzidzo yesainzi uye kusimudzira kugona.3. Vision, chinangwa uye core values


3.2 Chinangwa: Izwi repasi rose resainzi

Kuzadzisa chiono ichi, Kanzuru inotsvaga kupa izwi rine simba uye rinovimbika repasi rose rinoremekedzwa munzvimbo dzepasirese uye mukati menharaunda yesainzi. Ichashandisa izwi iro padanho repasi rose ku:

  • Taura nezvekukosha kwesainzi yese uye kudiwa kwekunzwisisa-ruzivo-ruzivo nekuita sarudzo;
  • Kurudzira uye tsigira tsvakiridzo yesainzi yepasirese uye kudzidza pazvinhu zvikuru zvinonetsa pasi rose;
  • Taura ruzivo rwesainzi panyaya dzakadai munzvimbo dzeveruzhinji;
  • Kurudzira kuenderera mberi uye kwakaenzana kufambira mberi kwekuomarara kwesainzi, kusika uye kukosha munzvimbo dzese dzepasi; uye
  • Dzivirira kusununguka uye kuita basa resainzi.

Kuchengetedza izwi repasi rose

Vatengi veInternational Science Council ndivo vaimbove nhengo dzeInternational Council for Science (ICSU) uye International Social Science Council (ISSC), kusanganisira makumi mana epasi rose masangano esainzi uye masangano, uye anopfuura 40 masangano akadai seacademies nemakanzuru ekutsvagisa anomiririra sainzi mu. nyika, dunhu kana dunhu.

Nhengo dzeKanzuru dzakavamba dzinomiririra zvikamu makumi manomwe kubva muzana zvepasi rose. Nyika zhinji dzisiri kumiririrwa neISSC kana ICSU dzinogona kuiswa se "zvisina kuvandudzwa". Kuti ive izwi rechokwadi repasi rose resainzi, International Science Council inofanirwa kuvaka pahwaro hwayo hwakasiyana hwenhengo uye kumisa huvepo hwakasimba uye hunoshanda munzvimbo dzese dzepasi, kusanganisira mumatunhu eGlobal South.Iri idambudziko kune sangano rakazvipira. kukurudzira kubatanidzwa uye kusiyana. Ichagadziriswa nenzira mbiri:

  • Chekutanga, Kanzuru ichaedza kuwedzera nhengo dzayo kuti dzibatanidze nyika dzisati dzamiririrwa uye, kana iri maLDC, igadzirise nyaya yekumisikidza miripo yenhengo inokwanisika.
  • Chechipiri, Kanzuru ichagadzira hurongwa hwekuchengetedza kudyidzana kwedunhu kunoshanda uye kutora chikamu mubasa resangano. Urongwa hwakadai hunofanirwa kugadzirwa mukuonana zvakanyanya nemahofisi ayo ematunhu aripo nenhengo.

Nepo nhengo dzeKanzuru dzichinyanya kutarisa nezvezvakasikwa (kusanganisira zvemuviri, masvomhu nehupenyu) sainzi nesainzi yezvemagariro (kusanganisira maitiro nehupfumi) sainzi, sangano richave nehanya nezvinokosha uye rinosanganisira maonero emamwe mativi esainzi mubasa raro. Izvi zvichazadzikiswa, murutivi, kupfurikidza nokumiririrwa kwakazara kwesayenzi kwevazhinji vemitezo yenyika yeKanzuru.

Asi zvichaenderanawo nekuvaka hukama hunoshanda uye hunoenderana nemamwe masangano epasi rose uye, kunyanya, nemasangano epasi rese-akanangana nematunhu akadai seakabatanidzwa muchikamu 5.3. Pamusoro pazvo, Kanzuru icharamba yakavhurika kune zvikumbiro zveunhengo kubva kumibatanidzwa nemasangano ezvidzidzo zvesainzi zvakakosha zvisingamiririrwe pari zvino muzvimiro zvaro.3. Vision, chinangwa uye core values


3.3 Hunhu hunokosha

Mukuzadzisa basa iri rakaoma uye rine chishuwo, hunhu huchasimudzirwa neKanzuru mubasa rayo, hutongi hwayo nekudyidzana kwayo zvinosanganisira:

Kunaka uye hunyanzvi: Kanzuru ichaunza basa remhando yepamusoro uye zviyero zvehunyanzvi. Ichanyatsotaura kunzwisiswa kwesainzi, kusanganisira kusava nechokwadi kwayo, uye kusimba mukuona kuti izvo zvinoziviswa zvinoratidza zvakanakisa zvakawanikwa nesainzi zvemazuva ano.

Kubatanidzwa uye kusiyana-siyana: Kanzuru ichakurudzira kuwanikwa kwesainzi nezvibatsiro zvayo kune vese, ichiramba rusarura mumhando dzayo dzese. Ichabatanidza maonero uye nzira kubva kumativi ese epasi, uye kuvandudza kutora chikamu kwevakadzi uye ekutanga basa masayendisiti musainzi yepasirese.

Kujeka uye kutendeseka: Mamiriro ekusarongeka kwekutonga kweKanzuru nekuita sarudzo kuchava pachena uye pachena, kunze kwekunge panyanya kudiwa kuvanzika. Zviito zveavo vose vanoriitira zvinofanira kuratidza mwero wepamusoro-soro weperero yemunhu.

Innovation uye kuchengetedzwa: Kanzuru inozoona, kukwezva uye kudzidza kubva kune tarenda nyowani uye mazano matsva. Ichasimudzira nzira itsva, kuisa mberi zvigadziriso zvitsva uye kurovedzera misimboti yekusimudzira mumatongerwo ayo uye maitiro.

4. Kuziva basa racho

4.1 Zvinonyanya kukosha

Nyaya uye vateereri vanonangwa

Kanzuru ichaita basa rayo nekukoka hunyanzvi hwesainzi hwepasirese uye zviwanikwa zvinodiwa kupa hutungamiriri mukukonzeresa, kubatanidza uye kuronga zviito pazvinhu zvinokosheswa kune vese vesainzi uye nzanga iyo iri chikamu chayo.

Izvi zvichabatanidza Kanzuru inotungamira izwi rayo kunze, pazvinhu zvine chekuita nenharaunda, uye mukati, kutsigira mhinduro dzinoshanda dzesainzi kuzvinhu zvakadaro, kunyanya panodiwa ruzivo rutsva, hunyanzvi, zviwanikwa, kana nzira dzekushanda. Kuita kwekunze nezve "sainzi-ye-policy" zvinotungamira zvinogadzira zvinotungamirwa-zvinotungamirwa zvekubatana kwemukati nezve "policy-ye-sainzi" zvekutanga.

Kubatanidzwa kwekunze:

Zviitiko zvinokurudzira kubatanidzwa kwekunze uye mienzaniso yezvakakosha zvakakosha zvinosanganisira zviitiko apo:

  • Kunzwisisa kweSainzi kwakakodzera pakuumbwa kwemaitiro makuru emitemo: semuenzaniso masisitimu emagetsi, kurwisa kwemishonga inorwisa mabhakitiriya, njodzi muhurongwa hwakaoma;
  • Mitemo iripo yatadza kutora ruzivo rwesainzi rwakakodzera mumusoro: semuenzaniso mitemo yezvehutano yakavakirwa pamhinduro dzehomeopathic, kushandiswa kwemutemo wegungwa usingatarise kunzwisisa kwesainzi kwemakungwa;
  • Kuenderera mberi kweruzivo rwesainzi uye zano rinodiwa: semuenzaniso nzira dzepasi rose dzekuderedza njodzi, kutama, kushanduka kwemamiriro ekunze, kushatisa kwezvakatipoteredza, kusaenzana, zvirwere zvinotapukira, kuchengetedzwa, nebudiriro inoenderera;
  • Nyaya dzinomuka kubva mukunzwisisa kutsva kwesainzi dzine zvinokonzeresa zvikuru asi zvisingazivikanwe munharaunda, izvo zvinoda kuti vanhu vazive: semuenzaniso njere dzekugadzira uye remangwana rebasa, shanduko inogona kuitika yemunhu kuburikidza nekudyara kana kudzoreredza genetic;
  • Rusununguko rwemasayendisiti kuratidza kunzwisisa kwavo kwesayenzi nemigumisiro yaro inorambwa, apo kufamba kwakasununguka uye kushamwaridzana kwemasayendisiti kunorambidzwa, kana kuti masayendisiti ari kutambudzwa mukutsvaka basa ravo.

United Nations (UN) nemasangano ayo akasarudzika anomiririra chinangwa chekutanga chekushanda pamhando idzi dzenyaya, uye Kanzuru ichaedza kuve nzira huru yekudyidzana kwakasimba, kwakarongeka pakati peUN nenharaunda yesainzi. Zvimwe zvakakosha zvinonangwa vateereri vekunze kwekuita zvinosanganisira:

  • Masangano ematunhu ari pakati pehurumende nemasangano awo ekupa mazano esainzi, semuenzaniso European neAfrican Unions, Association of Southeast Asian Nations, G8/G20;
  • Sangano repasi rose rakazvimiririra, iro rinoita basa rinowedzera (zvisinei zvisina kurongeka) mukutonga kwepasi rose, mukutonga zviwanikwa zvepasi rose, uye mukuvandudza uye kushambadzira kwehunyanzvi hutsva hwakasimba; uye
  • Civil society; chinangwa chakaoma asi chine nharo chakanyanya kukosha sekuti, munyika yanhasi, kuvandudzwa kwetsika yesainzi, kunzwisisa kwechimiro cheuchapupu hwesainzi, uye kuwana ruzivo uye mashandisirwo aungaite, zvese zvinokonzeresa kune ane simba mune zvematongerwo enyika uye anoziva. vanhu.

Kubatanidzwa kwemukati:

Zviitiko zvinokurudzira kubatanidzwa kwemukati uye mienzaniso yezvakakosha zvakakosha zvinosanganisira kudiwa kwe:

  • Unganidza rutsigiro rwetsvagiridzo itsva, kana kuvandudzwa kwekunzwisisa kwesainzi kwezvinetso zvemazuva ano: semuenzaniso causality muhurongwa hwemamiriro ekunze, maitiro ehurongwa hwakaoma, kusawirirana, cyber worlds;
  • Gadzirisa kusaenzana kwesainzi, zvidikanwi zvinodikanwa zvehunyanzvi, uye mamiriro ekushanda pamwe chete kwesainzi kwepasirese: semuenzaniso kugona kwesainzi yedata, kusimbaradzwa kwetsigiro yesainzi yemagariro munyika dzine mari yakaderera nepakati, kukwidziridzwa kwemikana yemasayendisiti ekutanga basa, kuenzana kwevakadzi sainzi, basa reruzivo rwechivanhu;
  • Gadzira marongero nemaitirwo akavandudzwa uye anoshanda zvakanyanya: semuenzaniso pahurongwa hwehunyanzvi hwevasiri nyanzvi, dzidzo yesainzi nemabasa esainzi, kuongorora nevezera, kuongororwa kweunyanzvi nemagariro esainzi, tsika dzesainzi nekuvimbika;
  • Kurudzira nzira itsva dzekushanda, kujairana nekuchinja kuri kuita magariro esainzi, kana kushandisa matekinoroji ari kuchinja: semuenzaniso maitiro uye ongororo yekutsinhanisa kuranga, tsvakiridzo yekududzira, kubatanidza dhata, kuberekana, kudhindwa kwesainzi.

Nharaunda yesainzi yepasi rose pachayo ndiyo inonyanya kunangwa yekushanda pamhando idzi dzezvakakosha. Izvi zvinosanganisira masangano eKanzuru pachawo, pamwe nemasangano esainzi epasi rose akanyorwa muchikamu 5.3. Zvimwe zvakakosha zvinonangwa vateereri
dzinosanganisira:

  • Manetiweki epasi rese uye mubatanidzwa wevagadziri vemitemo yesainzi uye vanopa mari yekutsvagisa, semuenzaniso Global Research Council (GRC) neBelmont Forum; uye
  • United Nations (UN) masangano akaita seUN Educational, Scientific and Cultural Organisation (UNESCO) nemamwe masangano ehurumende anounganidza makurukota esainzi uye ane basa rakananga rekusimudzira kubatana kwesainzi pasi rose, semuenzaniso Organisation for Economic Co-operation uye Development (OECD), European Commission uye Inter-American Institute for Global Change Research (IAI).

Kugadzira ajenda

Hurongwa hwezvingangoitwa huchada kuwana ruzivo rwepamusoro rwekunzwisisa kwesainzi uye nekuona kure-kuronga kufunga kwakasiyana-siyana kwesainzi. Zvichienderana nemaitiro akazaruka uye ehungwaru ekubvunzana ane chinangwa chekukwevera zvizere pane zviwanikwa zvenhengo dzeKanzuru uye netiweki yakakura yehunyanzvi, Dare Rinodzora reKanzuru richagadzira hurongwa hwemakore matatu hwezvinokosha, huchakurukurwa nekutsinhirwa paGeneral Assembly yega yega.

Munyika iri kukurumidza kuchinja umo kuvimba neruzivo rwesainzi uye kunzwisisa hakugoni kutorwa sechinhu chisina basa, zvichave zvakakosha kuti Kanzuru ikwanise kupindira panguva yakakodzera pazvinhu zvikuru, zvesainzi zvine chekuita neruzhinji. Naizvozvo, inofanirwa kuve nechokwadi chekuchengetedza kwekuchinjika kwekushanda kwakakwana kuita nenzira iyi ine mukana.

Maitiro ekusarudza

Izvo zvakakoshawo kuti nzira dzakajeka dzishandiswe pasarudzo yezvakakosha kuita sekuti:

  • Sarudzo yenyaya inoenderana nenguva uye inoenderana nebasa reKanzuru;
  • Inopa basa rakajeka, uye rakanaka, rakasiyana nereKanzuru;
  • Pane yakajeka chinangwa chevateereri uye nzira yekukurudzira, uye mukana wakasimba wekuita kwakanaka;
  • Nyaya yacho inotaura nezvezvido zvezvirango zvakawanda; uye
  • Pane kutariswa kwakakodzera kune mamiriro, tsika nemagariro emamiriro ezvematongerwo enyika akakodzera.

4.2 Mabasa

Nzvimbo dzebasa

Zvinoenderana nezvinangwa zvaro zvakakosha (sezvinoratidzwa muchikamu 3.2), zviitwa zveKanzuru zvinotarisa pazvinhu zvitatu zvekutanga zvebasa. Imwe neimwe inotsamira pakubatana kwesainzi kwepasirese uye kurongeka uye imwe neimwe inofanirwa kuratidza kukosha kwesainzi kunzanga. Vari:

  • Sayenzi-ye-policy (inosimudzira uye inotsigira tsvakiridzo yesainzi yepasirese uye kudzidza, uye kutaurirana sainzi inoenderana nenyaya dzemitemo yenyika);
  • Policy-for-science (kukurudzira budiriro inoita kuti sainzi ibatsire zvakanyanya kunyaya huru munharaunda yeruzhinji); uye
  • Rusununguko rwesainzi uye mutoro (kudzivirira kusununguka uye kuita basa resainzi).

kusvika

Mhinduro yeKanzuru kune zvakasarudzwa zvakakosha munzvimbo nhatu dzebasa dzinosanganisira zvirongwa zvenhengo - mapurojekiti nemishandirapamwe - inomisikidzwa nenguva uye inodhirowa pabhokisi rezviridzwa, zvinosanganisira:

  • Kugadzira uye kutsigira zvirongwa zvepasi rose, network uye/kana zvimwe zvine chekuita nekuronga zvimiro;
  • Kushambadza mishumo yekuraira, rondedzero yemitemo uye zvirevo;
  • Kuronga (kana kuronga pamwe) zviitiko, zvinosanganisira misangano, maworkshops, semina uye / kana makonferensi;
  • Kugadzira uye kuendesa kana kutumira kudzidziswa uye / kana kuyanana zvirongwa; uye
  • Kugadzira kutaurirana uye zviito zvekutaura, kusanganisira zviitiko zvenhau.

Nzira dzekutumira

Zvichienderana nekuvapo kwezviwanikwa, basa remuzinda weKanzuru mukuunza mapurojekiti akatariswa nemishandirapamwe rinogona kusiyana pakati pe:

  • Kutungamira pakugadzira uye kuita;
  • Kutungamira pakugadzira uye kuita vamwe, kusanganisira mapoka enhengo dzeKanzuru, zvirongwa uye network kana vabatsiri kutungamira pakuita; uye
  • Kupa pamutemo wepasirese uye kuwedzera kune nhengo dzeKanzuru nevamwe, sezvakakodzera, kutungamira pakugadzira nekuita.

4.3 Kuronga, kutarisa uye kushuma

PaMusangano Mukuru wega wega, nhengo dzichakurukura uye kubvumirana neAgenda yeZvinokosha (ona chikamu 4.1.2) uye inobatanidzwa Chiitiko uye Zvirongwa zveBusiness, izvo Dare Rinodzora richapiwa simba rekuita munguva yepakati-sessional.
Chiitiko uye Zvirongwa zveBhizinesi zvinopa sisitimu yenguva dzose yekutarisa zviitiko uye kutaurira kunhengo, vanopa mari uye vanobatana. Iwo anofanirwa kunge ari pamusoro pemisimboti yemhedzisiro-yakavakirwa manejimendi, ichitsanangura kune yega yega chirongwa kana mushandirapamwe:

  • Zvinotarisirwa mhedzisiro uye vateereri vanotarisirwa;
  • Zviratidzo zvekushanda zvakakosha izvo zvichashandiswa kuongorora kushanda;
  • Migumisiro inodiwa kuti uwane mhedzisiro yega yega;
  • Nzvimbo dzemari uye zvakakosha zviwanikwa zvinodiwa, kusanganisira vashandi uye humwe hunyanzvi uye hunyanzvi; uye
  • Kuzivikanwa kwevadiwa vakakodzera uye mikana yekubatanidzwa kwenhengo.

5. Kuwana kubudirira

5.1 Hutungamiri: Kuve pamutemo, kuvimbika uye simba rekuunganidza

Kubudirira kweKanzuru nyowani kuchaenderana zvakanyanya nehunhu hwehutungamiriri hwayo. Izvi zvinofanirwa kusanganisira huwandu hwakakodzera hwesainzi ekuona uye kubudirira kwakasiyana, ruzivo rwunozivikanwa uye musiyano sevakuru, nhengo dzebhodhi, vapi vemazano, uye vapi vebasa kubasa reKanzuru.

Iko kusanganiswa kwehutungamiriri hwakadaro uye kugona, kuburikidza nehwaro hwenhengo, kusvika pakadzika munharaunda yesainzi kune yakanyanya kuedzwa nzwisiso yesainzi ichave yakakosha kana Kanzuru iine:

  • Kutendeseka munharaunda yesainzi yainoti inomiririra;
  • Kuvimbika nemasangano uye vanhu vaanotsvaga kufurira; uye
  • Kuunganidza simba rekubatanidza nhengo dzesainzi uye mitemo munharaunda, masangano akazvimirira uye veruzhinji mubasa rayo.

Hutungamiri hweKanzuru hunofanira kutsigira zvakakosha zvesangano (ona chikamu 3.3) uye kushanda kukudziridza kuremekedzana pakati penzvimbo dzesainzi dzinomiririrwa nemasangano anobatanidza.


5.2 Chirongwa chakanangana uye chinonyengetedza

Kuti Kanzuru ive nepesvedzero nemhedzisiro, inofanirwa kutarisisa kuedza kwayo pazvinhu zvakanyatsosarudzwa zvinogadzirisa nyaya dzemazuva ano dzesainzi neruzhinji rwepasirese. Izvi zvinofanirwa kuitwa nenzira dzakaratidzwa muchikamu chechina uye pahwaro hwemaitiro akaiswa mu4.

Kuti ive inopindura uye ine simba mukugadzirisa zvakakosha pazvinosimuka, Kanzuru inofanirwa kukwanisa kuvimba nekuita sarudzo kwakasimba uye kwakasimba. Kugona kufunga kutsva uye kushinga zvine hungwaru mukutarisana nemhinduro dzisina kunaka kubva kune avo vane maonero anopokana kunofanira kubva pakutonga kwakanaka kwehutungamiriri hweKanzuru, pamwe neruzivo rwevashandi vayo.


5.3 Kudyidzana kunobudirira

Iyo Kanzuru inoitirwa kushanda senzvimbo huru mune yepasi rose yakabatana network yevane simba uye vanovimbika vadyidzani, izvo zvinogona kubatsira kuendesa maitiro. Iko kusimba kwehukama hwekunze hweKanzuru huchave hwakakosha pakubudirira kwayo. Kudyidzana kuriko kunofanirwa kusimbiswa, vadyidzani vatsva vanozivikanwa, uye mazwi akakodzera ekushandira pamwe akatsanangurwa, semuenzaniso nevanogona kudyidzana kubva kubazi rakazvimirira.
Kushandirapamwe kunoshanda uye kunoenderana kunofanirwa kuvandudzwa nemitumbi yakawanda, kusanganisira ne:

  • masangano eUN nezvirongwa, zvakadai seUNESCO, UN Environment Programme (UNEP), World Health Organization (WHO), uye World Meteorological Organization (WMO);
  • Mamwe masangano epasi rese akasarudzika, akadai seWorld Federation of Engineering Organisations (WFEO), International Council of Academies of Engineering and Technological Sciences (CAETS), InterAcademy Medical Panel (IAMP) uye International Council for Philosophy and Human Sciences ( CIPSH);
  • Masangano esainzi epasi rese, akadai seInterAcademy Partnership (IAP), The World Academy of Sciences (TWAS), uye masangano ane chinangwa chekusimudzira sainzi munyika dzine mari yakaderera uye yepakati, seSTART;
  • International network yevasaenzi vebasa rekutanga, seGlobal Young Academy (GYA) uye World Association of Young Scientists (NZIRA);
  • International consortia of funders, zvakadai seBelmont Forum uye Global Research Council (GRC); uye
  • Mapato anomiririra mubatanidzwa wemabhizinesi epasi rose akaita seWorld Business Council for Sustainable Development (WBCSD), International Chamber of Commerce (ICC), uye masangano epasi rose ekushandira pamwe kweveruzhinji-vega akaita seWorld Economic Forum (WEF).

Zvibvumirano zvese zvekudyidzana zvinofanirwa kuunza kukosha kuchiratidzo nedonzvo reKanzuru, uye kuremekedza hunhu hweKanzuru, sezviri muchikamu 3.3. Kudyidzana nemasangano anongoita purofiti chete kunofanirwa kudzivirirwa.


5.4 Nhengo yakabatikana

Nhengo yeKanzuru yakasarudzika, iyo inounza pamwechete mibatanidzwa yesainzi uye masangano, akademi uye makanzuru ekutsvagisa, inopa hwaro hwakakosha hwebasa resangano. Kanzuru icharemekedza zvakatemerwa nenhengo dzayo, uye ichashanda kugadzira mikana yepasi rose yekuti ivo vafambire mberi zvavanokoshesa uye zvavanofarira.

Izvi zvinosanganisira mikana yekuti nhengo dzitore chikamu muhurukuro dzakakosha dzesainzi dzepasirese uye zviitiko, uye kubatana kune ane simba epasi rese network, achivagonesa ku:

  • Gadzira zvirongwa zvesainzi zvepasirese uye ugopa zvakananga kuzvinhu zvesainzi zvine chekuita neruzhinji rwepasirese;
  • Ratidza kukosha kwezvipo zvavo zvesainzi padanho repasi rose;
  • Kusimbisa ruzivo rwenyika nepasirese nezve nerutsigiro rwekuranga kana nyika nharaunda dzesainzi dzavanomiririra; uye
  • Vandudza pesvedzero yavo pachavo mukati mesainzi uye mitemo munharaunda, kusanganisira hurumende dzenyika uye vanopa mari yekutsvagisa.

Mamwe mabhenefiti ekuve nhengo yeKanzuru anosanganisira:

  • Mikana yekushanda pamwe chete panhau dzinofarira zvakafanana, kusanganisira kubatana kweSouth-South neNorth-South;
  • Kuwana ruzivo pamusoro pebudiriro dzesainzi dzepasi rose, kusanganisira mikana yemari;
  • Tsigiro yekutsinhana kwemaitiro akanakisa, semuenzaniso pane trans-disciplinarity, mitemo yevarume, nezvimwe.

Kubatsirana kweKanzuru nenhengo dzayo kunoda kuti Kanzuru ibatane zvizere nenhengo mukuona zvayaikoshesa uye kuendesa mapurojekiti nemishandirapamwe. Nhengo dzinozodaidzwa kuti dzitore chikamu mukuita izvi uye kushandisa mikana yaizopihwa neKanzuru.


5.5 Kuonekwa

Kucherechedzwa kweKanzuru sezwi rine simba uye rine simba repasi rose resainzi kunoda kuti rizivikanwe mukati menharaunda yesainzi yepasirese uye pakati pevanobatanidzwa nenzira dzisina kumboitwa nemasangano anobatanidza. Kanzuru inozoda kugadzira nzira yakagadziridzwa yekutaurirana uye nzira yekufambisa, iyo inofanirwa kuve inoenderana nenyika yazvino, kutsigira kutaurirana kwakajeka uye kwakajeka nekusiyana kwevateereri vemukati nekunze, uye kuita gadziriro yekuwaniswa kwenyanzvi dzezvemitemo nevezvenhau. Pamusoro pezvo, chirongwa chemhando yakanyatsotsanangurwa uye chakaitwa chinofanira kubatsira kuchengetedza kuzvipira kwenhengo dzeKanzuru, vatungamiriri nevashandi kuti vazadzikise chiono nebasa rayo.


5.6 Kugona uye kugona

Kanzuru inofanirwa kuona kuti ine hunyanzvi hunodiwa uye hunyanzvi hwekuita pane zvese zvehurongwa hwakarongwa. Hunhu hunodiwa hwehutungamiriri hwakasimbiswa muchikamu 5.1. Mukati medzimbahwe reKanzuru, zvichanyanya
zvakakosha kubatanidza kana kuve wakagadzirira kuwana kune:

  • Unyanzvi mukutonga kwesainzi, pamwe nemutemo wepasi rose;
  • Yakasimba networking, manejimendi manejimendi uye hunyanzvi hwesangano;
  • Unyanzvi hwekutapa nhau uye kugona kwakawedzerwa zvakanyanya midhiya nekutaurirana; uye
  • Unyanzvi hwekuunganidza mari.