Sign up

Kufungazve kukura uye kusimba muyekutsvagisa ecosystem

Vatsvagiri vekutanga uye vepakati-basa vanogona sei kubudirira pane kupisa?

IInternational Science Council uye Nhengo yayo, iyo China Association yeSainzi neTekinoroji (Rashai), mukubatana na muzvarirwo, vakatangisa mutsva-zvikamu zvitanhatu podcast nhevedzano inoongorora mamiriro ari kusimukira emabasa ekutsvagisa. Pakati pezvikamu zvakatevedzana, vatsvakurudzi vekutanga uye vepakati-basa vanokurukura nevasayendisiti vakuru, vachigovana zviitiko zvekukura, kubatana, uye kusimba mukutarisana nekuchinja kwekukurumidza.

Chiitiko chazvino cheiyo International Science Council's podcast inoongorora hutano hwepfungwa uye kugara zvakanaka kwevanotanga- uye vepakati-basa vatsvagiri. Mutori wenhau weSainzi Izzie Clarke anotaura naLori Foster, Mutungamiriri weInternational Association of Applied Psychology (IAAP), uye Yensi Flores Bueso, Co-Sachigaro weGlobal Young Academy (GYA), nezvekuti zvibvumirano, makwikwi, uye zviwanikwa zvishoma zvinokanganisa sei kusimba nekubudirira kwevaongorori. Vanosimbisa kuti kutarisira kugara zvakanaka kwemasayendisiti hakungori munhu chete asi kunokosha kune ramangwana resainzi.

Muhurukuro, vanodana nzvimbo dzekutsvagisa dzinokoshesa kubatana, kubatanidzwa, uye kuchengetedzwa kwepfungwa. Vanokurudzira masangano kuti aone nzira dzakasiyana dzebasa, kupa mibairo yekubatana kwenguva refu pamusoro pekubuda kwenguva pfupi, uye kupa kuraira kwakasimba uye nevezera network.


inopangidza

Izzie Clarke: 00:01

Mhoro uye tinokugamuchirai kune iyi podcast yakapihwa mukudyidzana neInternational Science Council, nerutsigiro rweChina Association for Science and Technology. Ndiri mutori wenhau wesainzi Izzie Clarke.

Ramangwana resainzi rinotsamira pakugara zvakanaka kwevatsvagidzi vekutanga kusvika pakati pebasa, kuti vanonzwa vachitsigirwa munzvimbo yavo yebasa kuitira kuti nekubatana minda yavo irambe ichishanduka. Asi nemari uye zvichemo zvekudhirowa, kutaura zvishoma, zvinogoneka sei uye chii chimwe chinodiwa kutsigira pfungwa vaongorori?

Kuti ndibatsire kupindura iyi mibvunzo yakakosha, ndakabatanidzwa naYensi Flores Bueso, sachigaro weGlobal Young Academy, uye Marie Curie Career. Fellow paInstitute for Protein Design uye Cancer Research Center paUniversity College Cork.

Yensi Flores Bueso: 00:51

Hi, Izzie.

Izzie Clarke: 00:52

Uye Lori Foster, Mutungamiriri weInternational Association of Applied Psychology uye Purofesa weOrganization Psychology kuNorth Carolina State University.

Lori Foster: 01:04

Hi, Izzie. Zvakanaka kuva pano.

Izzie Clarke: 01:06

Zvakanaka, ndinofunga kuti hurukuro yanhasi inokosha. Tiri kutaura nezvehutano hwepfungwa uye kugara zvakanaka. Saka ngatitangei nemubvunzo wenyu mese. Nei tichifanira kufunga patsva kusimba mune yekutsvagisa ecosystem, kunyanya kana zvasvika kune vekutanga- uye vepakati-basa vaongorori?

Lori Foster: 01:22

Chokwadi. Ndinofunga tiri kutaura nezve nzira yekudzivirira zvinhu zvakaita sekuneta, maitiro ekukurudzira kusimba uye kubudirira. Uye ndinofunga ndine mhinduro mbiri. Saka, imwe ingori chinhu chemunhu kuita. Tinofanira kuzvichengeta uye tinofanira kutarisirana. Uye wozopindura nhamba mbiri, kana isu tichida bhizinesi kesi, ndicho chinhu chakanaka kuita kubva pakuona kwekufambira mberi kwesainzi yedu. Kana isu tiri mu ecosystem uye isu tiri kupisa zvimwe zvezviwanikwa zvedu, saka hatisi kuzokwanisa kuchengetedza kukura nekubudirira mune iyo ecosystem.

Yensi Flores Bueso: 01:56

Ndinobvumirana naLori. Sainzi yaizobatsirika kubva kuhurongwa hwesainzi hunogona kubatsira kukurudzira kugona kwakasiyana uye hunhu hwakasiyana uye masimba ane muongorori wese. Uye kupiswa kunze, kana iyi hyper competition, handifunge kuti inobatsira humwe hunhu hwevamwe vaongorori nekuti, pakupera kwezuva, sainzi, inoitwa nezvikwata. Iwe unoda uku kusanganiswa kwehunyanzvi hwakasiyana uye masimba ekuvaka timu yakasimba musainzi.

Izzie Clarke: 02:28

Lori, ndezvipi zvaungati ndezvipi zvimwe zvezvinetsi zvinosangana nevaongorori vekutanga uye vepakati pebasa?

Lori Foster: 02:35

Ehe, ndatenda Izzie. Uye ndichave ndichifarira chaizvo maonero aYensi pane izvi, zvakare, sezvo ari padanho rekare rebasa kupfuura ini. Asi rinogona kunge riri basa rekuita, kunyanya mumamiriro ezvinhu emamwe matambudziko ehupenyu angave ari kuitika. Izvi zvinogona kuva chero chinhu kubva pakubhadhara chikwereti chemudzidzi kurera mhuri, kuvaka yako social network nemapoka eshamwari dzako uye zvese izvo zvinhu ... kuchengetedza kuita kwako kwemuviri uye maekisesaizi, kurara zvakakwana. Saka, zvese izvo zvinhu zvinogona kuva zvinhu, kuwedzera kune mamiriro ekunze kana tsika yenzvimbo yebasa, handiti? Uye isu tichaona kumwe kusiyanisa ikoko. Asi kune vazhinji, vekutanga- uye vepakati-basa vaongorori, icho chinhu chaicho chinogona kuve chipingamupinyi.

Izzie Clarke: 03:22

Uye Yensi, kana uchifara kutaura pamusoro peizvi, wakambosangana nematambudziko ekuwana mari kana kushambadza kana chero chinhu chakadaro chingave chakakanganisa hupenyu hwako muchikamu chino chebasa rako?

Yensi Flores Bueso: 03:35

Ehe, kunyanya kubva kuGlobal South, uko kune zviwanikwa zvishoma zviripo, unofanirwa kukwikwidza zvakanyanya kuti uwane mikana mishoma iripo. Vanhu vane mikana mishoma vari parumananzombe. Parizvino, masisitimu aripo, izvo zvavanoongorora mikana pane kugona. Saka, izvi zvave kukanganisa hupenyu hwangu.

Kunyangwe muGlobal North, vaongorori vanogara mune imwe njodzi. Zvibvumirano zvinowanzova zvenguva pfupi uye mihoro yakadzikira zvakanyanya mumatanho ekutanga, uye pane kusachengeteka kwakawanda kwezvichaitika zvinotevera.

Iwe unofanirwa kukwikwidza kuwana mari kana zvinzvimbo zvinokutendera kuti ufambise basa rako. Ipapo unenge uchingogara uine hunyanzvi uye izvo zvinoguma nekuneta kana, mune yangu pachangu, ndinogona kutaura kuti zvechokwadi zvinotora yakawanda yenguva yangu. Inogona kukanganisa hutano hwako, kurara kwako, semuenzaniso, uye kana mukadzi, semuenzaniso, aine mhuri, zvichave zvakanyanya kuoma.

Izzie Clarke: 04:42

Izvo zvakare zvakawanda zvekutora pamusoro pebasa redzidzo nekutsvaga, iro pacharo ibasa rekuita pamusoro pezvimwe zvese izvo zvimwe zvinhu zvekukwikwidza nazvo. Saka, munguva idzodzo dzekutambudzika, pane chimwe chinhu kana kuti chero munhu upi zvake akakubatsira kuti uwanezve pfungwa yedzikamo kana kuti rugare munguva idzodzo dzakaoma zvikuru?

Yensi Flores Bueso: 05:05

Ehe. Zvakanaka, ndingati mumwe, varairidzi. Ndakaita rombo rakanaka kutsigirwa nevarairidzi vangu, semuenzaniso, vakandipa kondirakiti yemwedzi miviri kuti ndisashande mwedzi miviri kana mitatu, zvinova zvine njodzi kwandiri nekuti vhiza rangu rinoenderana nebasa rangu.

Zvino vezera rangu, semuenzaniso, ndine rombo rakanaka kuti ndakapinda muGlobal Young Academy (GYA) nekuti ndinogona kutaurirana nevanhu vakasiyana kubva pasirese uye kunzwa maonero avo, pamwe nekundinzwa kwavanoita. Uye chimwe chinhu, ndakapinda mune chimwe chinhu chinonzi Coalition for Advancing Research Assessments. Izvi zvakandipa tariro yakawanda uye chinangwa. Inotarisira kushandura nzira yatinoongorora nayo vatsvakurudzi kuti vaite nzvimbo uye nzvimbo yemarudzi ose emipiro, kwete zvinyorwa chete.

Izzie Clarke: 05:55

Uye ndinofungidzira izvo zvinodzokera kune zvawanga uchitaura pamusoro pekuve nekusiyana kwesimba rakasiyana uye hunyanzvi muchikwata chako, zvakare, uye nekugovana izvo nevezera rako.

Saka, Lori, kubva pamaonero esainzi yepfungwa, ndeapi mamwe akajairika uye anogona kufuratirwa zviratidzo zvekuneta kana kushushikana mupfungwa munzvimbo dzekutsvagisa?

Lori Foster: 06:15

Hongu, zvakanaka, ndakatenda chaizvo zvakawanda izvo Yensi aitaura ipapo nezvekujoinha masangano, kujoinha masangano. Nekuti, kumubvunzo wako, Izzie, ndinofunga chimwe chezviratidzo izvi chinogona kunge chiri chekusiya. Kana iwe ukaona mumwe munhu ave kutanga kuzviparadzanisa zvishoma zvishoma, kuregera, kusada, kutsoropodza, kusanzwa kwemanzwiro, kudonha kwekuda kuziva, zvinhu zvakadaro zvinogona kuve zviratidzo uye zvinonetsa.

Uye vamwe vedu tine rombo rakanaka rekupinda murabhoritari isingaite chete asi inotsigira, uye vamwe vedu hatidaro. Uye saka zvino chii? Unoitei kana usiri munharaunda inonzwa yakachengeteka mupfungwa kana ine tsika inobereka uye inotsigira, zvese?

Uye izvo zvandakawana, kunyanya kutarisa kumashure zvakafanana nezviri kutaurwa naYensi ndezvekuti kujoinha masangano, masangano, masangano ehunyanzvi, zvaireva nyika yakanaka nekuti yakazadzisa zvese zvinodiwa. Yakanga iri nzira yekugadzira network, kubatsira nehunyanzvi uye ini ndanga ndichigadzira shamwari uye nekutsvaga vanhu vane zvavanofarira zvakafanana. Uye ini ndakaona kuti zvakare inogashira akasiyana siyana emabasa matanho kana iwe ukajoinha sangano chairo kana kusarudza iwo chaiwo. Saka, ndinoda chaizvo kusimbisa iyo pfungwa yakakosha zvakare.

Izzie Clarke: 07:32

Kana muteereri akaona kuti waanoshanda naye ari kunetsekana kana kuti ivo pachavo vanonzwa sekunge zvinhu zviri kuwedzera zvishoma, chii chavanofanira kuita?

Lori Foster: 07:41

Chokwadi kana mumwe munhu ari panjodzi kana kuzvikuvadza ivo kana vamwe, zvakakosha kutsvaga rubatsiro nekukurumidza. Kana chiri chimwe chinhu chisiri icho chaunotanga kunzwa kuti kunyomba kunopinda mukati, unotanga kunzwa kuneta, kushaikwa kwekuita senge handisi kunzwa senge ndiri shasha pabasa rangu, handinzwe sekunge ndiri kuita chero chinhu chakakosha…

Kana iwe ukaona izvo zvekutanga zviratidzo zvekuneta zvichipinda mukati, zvinogona kunge zvichipinda uye imwe, kungozvigadzirisa kana tichitaura nezvazvo nevamwe vanhu vakaita senge, hee, zvinoita sekunge ungave uchinetsekana? Unoda kutaura zvishoma pamusoro pezvingave zvichiitika? Iyoyo nhanho yerutsigiro rwemagariro isu pachedu, kuvaka mune dzimwe nzira dzatanga tichikurukura, inogona kuenda kure.

Yensi, ndiri kuda kuziva zvaunofunga kubva pane zvakaitika kwauri.

Yensi Flores Bueso: 08:29

Ehe, rutsigiro rwevezera rwakakosha nguva dzose. Senhengo yerabhoritari, zvinhu zvakapfava sekuti, ngatiendei kunonwa kofi titaure. Kungopindirana uye kungoyedza kutsausa kubva pane zvazvichiri nekuti munhu iyeye anga akanyanya kutarisisa pabasa, zvinogona kungobatsira uropi kuita sekutangazve kana chimwe chinhu chakadaro. Ndinoonawo kuti kwandiri, kurovedza muviri uye kusangana nemasikirwo kwakandibatsira zvikuru.

Lori Foster: 08:59

Ehe, maekisesaizi, hunhu, kurara, kudya kunovaka muviri… hatigone kufungidzira kuti zvakakosha sei. Isu tinoziva nezve mabhenefiti epfungwa ekutenda, kunyatsotora kumbomira, kutora nhanho kumashure uye uchiti, chii chandinotenda nacho? Ndiani wandinotenda? Uye kunyangwe kunyora mujenari izvo, kunyangwe ukasambozviratidza kuna ani zvake, tinoziva kuti izvi zvinogona kuva nemigumisiro yakanaka kwatiri, pachedu. Uye zvechokwadi, kana iwe ukagovera izvo, zvino zvine maitiro akanaka kumunhu waunotenda naye.

Izzie Clarke: 09:27

Ehe. Uine izvozvo mupfungwa, chii chingaitwa nemasangano ekutsvagisa zvakasiyana kutsigira nzira dzebasa dzine hutano uye dzakasimba, kunyanya kune vekutanga- uye vepakati-basa vanotsvaga? Yensi, unoda kutanga pane izvi?

Yensi Flores Bueso: 09:39

Ehe. Zvakanaka, ini ndinofunga kuti kana masangano akatanga kuziva kuti hapana saizi imwe inokodzera zvese, zvichabatsira kumabasa kuti mayunivhesiti haangotarise kwakasiyana kuongororwa kwezvinzvimbo, asi zvakare kuziva kuti mazuva ano sainzi inoitwa nemaprofile akasiyana. Iko hakuna imwe nzira yakaoma muzvidzidzo. Pane mamwe mabasa anogona kubatanidzwa.

Semuyenzaniso, zviri kuramba zvichinyanya kukosha kuve nemamaneja edata, maneja epurojekiti nevatauri vesainzi, kana vanosanganisa tsvakiridzo inoitwa neyunivhesiti kune vanogadzira mitemo. Uye ese aya mabasa akakosha uye akakosha zvakanyanya kuhurongwa hwesainzi. Uye ivo, iko zvino, havasipo nguva dzose.

Izzie Clarke: 10:26

Ehe. Uye Lori, unofungei nezvazvo?

Lori Foster: 10:29

Ehe, chinhu chekutanga chandingakurudzira masangano kuti aite kuve nechokwadi chekuti mubairo wavo unoenderana nekuona kwenguva refu. Kana masangano achitarisira kugadzirwa kwenguva refu, kubatana, hunyanzvi, hunyanzvi, saka ndizvo zvavanoda kupa mubairo. Nguva zhinji, ivo vanopa mubairo kukwikwidza, kuhwina kwenguva pfupi, zvinyorwa zvinokurumidza uye zvakawanda sezvaungawana.

Chechipiri, pane chimwe chinhu chinodaidzwa kuti Job Demands-Resources modhi. Uye Yensi, waita kuti ndifunge nezvazvo panguva ino yekukurukurirana nhasi. Saka, tinogona kufunga zvakadzama pamusoro pezvipi zvinodikanwa zvemabasa uye ndezvipi zviwanikwa? Uye izvo zvinodikanwa zvinogona kuve zvese zvinodiwa zvine chekuita nekutora magrants, zvinodiwa zvine chekuita nezvinyorwa kana kunyange zvido zvemunhu zvauri kuita mulab yako nenzvimbo yako.

Uye zvino ndezvipi zviwanikwa, iwe unoshandisa iro izwi Yensi pakutanga, kuzadzisa izvo zvinodiwa? Uye izvo zvinogona kuva zviwanikwa zvemukati, zvinogona kunge zviri zvekunze, asi chaizvo kutarisa kuti tive nechokwadi chekuti yedu yekutanga- uye yepakati-basa vaongorori vane zviwanikwa zvekunze uye zvemukati izvo zvinodiwa kuzadzisa izvo zvinodiwa.

Uyezve chechitatu uye chekupedzisira chinhu chandichataura mukupindura kune uyu zvimwe zvishoma padanho remasangano uye zvakanyanya pamwero werabhoritari, kugadzira iyo nharaunda yakachengeteka mupfungwa. Ndiyo nharaunda yaitsanangurwa naYensi, apo nhengo yega yega yechikwata inogona kutamba nesimba ravo, kwavasingatyi kuwana kana kurangwa nekufunga kunze kwebhokisi.

Izzie Clarke: 11:56

Uye saka nderipi zano raungapa mose kune vekutanga- uye vepakati-basa vaongorori vari kunetsekana, kunyanya mune dzimwe nzvimbo dzemakwikwi kana dzisina mari yekutsvagisa? Yensi, unofungei?

Yensi Flores Bueso: 12:10

Ini ndinongoti kana vasingakwanise kuwana rutsigiro mukati merabhu yavo kana denderedzwa diki, zvino votarisa mberi kuyunivhesiti, uye kana isiri iyo yunivhesiti, kune dzimwe nharaunda kuti vawane rutsigiro urwu. Pane mikana yakawanda. Hunyanzvi hwatinowana mukutsvagisa zvakare hunogona kutamiswa.

Izzie Clarke: 12:32

Uye Lori?

Lori Foster: 12:33

Kutanga, ndingati ingoziva kuti hausi wega. Kana uri kunetseka, hausi wega. Vazhinji, kana vasiri vese, vanhu vanopinda mumatanho akasiyana ebasa ravo. Hakusi utera. Uye ipapo ini ndichawedzerawo zvinhu zviviri zvinoshanda. Imwe inotarisa pane zviri mukati mekutonga kwako, maitiro ako, tsika dzako, miganhu yako. Uyezve ini ndaizotiwo tevera mahwina madiki nekuti, munzvimbo ino, kazhinji ndiyo hombe rubatsiro inonzwa sekuhwina kana kuburitswa, asi zvinotora nguva yakareba. Uye saka pwanya izvo, pemberera uye uteedzere iwo mahwina madiki.

Izzie Clarke: 13:08

Ehe, zviri nyore asi zvinoshanda. Ndinokutendai mose zvikuru nekubatana neni nhasi. Kana iwe uri wekutanga- kana wepakati-basa muongorori uye uchida kuve chikamu chenharaunda, zvino batana neInternational Science Council foramu yemasayendisiti ari kusimukira.

Enda kune webasaiti kanzuru.sainzi/forum. Ini ndini Izzie Clarke uye nguva inotevera tinenge tichikurukura zvakanakira sainzi kubuda kupfuura marabhoritari ezvidzidzo nemasangano. Kusvikira ipapo.


Disclaimer
Ruzivo, maonero uye kurudziro zvinoratidzwa mumablog edu evaenzi ndeaya emunhu anobatsira, uye hazvireve hazvo hunhu uye zvinotendwa neInternational Science Council.

Gara uchiziva nezvetsamba dzedu dzenhau