Sign up

Kodzero yeKutora Chikamu uye Kubatsirwa kubva kuSainzi

Mamiriro: Munzira
Bhura pasi

Tsanangudzo yeISC ye'kodzero yekutora chikamu uye kubatsirwa nesainzi' inopa hwaro hwakajeka hwekunzwisisa kodzero yesainzi, ichisimbisa mashandisirwo ayo mukutsvaga, mutemo, uye kuwanikwa kwepasi rose kuruzivo rwesainzi. Inojekesa zvisungo, mikana, uye mabasa mukuona kuwanikwa kwesainzi kwepasirese, ichikurudzira nhaurirano dzepasirese kuti dziumbe ramangwana rinosanganisirwa uye rakasimba.

kumashure

Kutora chikamu pamwe nekubatsirikana kubva kusainzi (yakadimburirwa ku'kodzero yesainzi') ikodzero yemunhu wese, asi kunzwisisa nekushandiswa kwekodzero iyi kwave kunetsa. Zvisungo zvehurumende maererano nekodzero yekutora chikamu uye kubatsirwa nesainzi zvakaregeredzwa, nepo zvinorehwa nevesainzi - kusanganisira kuvapo kwekodzero iyi - zvinoramba zvakafuratirwa nesangano resainzi repasi rose.

Zvinhu zvakakosha mukati mesainzi uye sainzi-policy interface zvinoramba zvisinganzwisisike uye zvisina kuvandudzwa. Izvi zvinosanganisira maonero esainzi sechikamu chemukati chetsika dzevanhu, kukosha kwedzidzo uye kuwana sainzi sekodzero yemunhu, chisungo chekuchengetedza vagadziri veruzivo uye kuburitswa kweruzivo, uye chishuwo chekuwana kwese kwese kwese kwekushandiswa uye. zvinobatsira zvesainzi.

Dudziro yeISC inojekesa kuti 'kodzero yesainzi' inorevei, uye kuti ichaumba sei maitiro esainzi, uye kushandiswa kweruzivo rwunogadzirwa.

Kodzero yekutora chikamu uye kubatsirwa kubva musainzi hurongwa hwemazuva ose hunotidenha kuti titarise kuti kodzero dzedu dzinofanirwa kunge dziri chii mukuita nekushandisa sainzi. Izvi zvinoenderana neISC's Nheyo dzeRusununguko uye Mutoro muSainzi, iyo inotikurudzira kufungisisa nezvemamiriro ezvinhu - rusununguko runofanira kuchengetedzwa uye mabasa anofanirwa kuchengetedzwa - izvo zvinogonesa kufambira mberi kwesayenzi kwekusimudzira runyararo uye runyararo rwevanhu. Kodzero yekutora chikamu uye kubatsirwa kubva musainzi inofambirana neMitemo iyi nekumisa zvishuviro zvakanaka zvekodzero nerusununguko, ukuwo uchidzikamisa mabasa nemiganhu.

Misimboti miviri yakakosha kuchiratidzo cheISC che sainzi seGlobal Public Good, iyo inoisa sainzi sea inobatsira resource inofanirwa kuwanikwa pachena uye nekusingaperi uye inowanikwa kune chero munhu.

Pasina kudzivirira kusununguka uye kuita basa resainzi, uye pasina kucherechedzwa kwepasirese kwekodzero yekutora chikamu uye kubatsirwa nesainzi, chiono ichi chebasa repakati resainzi munharaunda haigone kuitika. Sezvo ruremekedzo rwerusununguko rwesainzi uye kuomerera kumabasa esainzi kuchidzikira pasi rose, nharaunda yesainzi yepasi rose inotarisana nekumanikidzwa kukuru kugadzirisa kutyisidzira kwakawanda, kupindirana, uye kuripo kwakatarisana nenharaunda dzedu.

Naizvozvo, kodzero yekutora chikamu uye kubatsirwa nesainzi inofanira kuramba ichizivikanwa sekodzero yemunhu wese sezvairi.


Kodzero yeKutora Chikamu uye Kubatsirwa kubva kuSainzi

Sangano reInternational Science Council rinotenda kuti kune kodzero dzevanhu pasi rose kuti vatore chikamu pamwe nekunakidzwa nezvakanakira sainzi, uye kuti ibasa rehurumende kugadzira nekuchengetedza mikana yevagari vemo yekushandisa kodzero iyi.

Kodzero yekutora chikamu mune zvesainzi

Kodzero iyi inotora kodzero yeruzivo rwesainzi, uye kodzero yedzidzo yesainzi, kudzidziswa nekupa mazano.

  1. Kodzero yekutora chikamu mukugadzira nzira dzakasiyana dzeruzivo kuburikidza nekudzidza kwechisikigo uye chemagariro zviitiko uchishandisa dzidziso, yekutarisa, yekuyedza, uye yekuongorora maitiro kusuma uye kuyedza mamodheru aripo uye matsva, fungidziro, fungidziro uye pfungwa dzisingadzorwi nehurongwa hwezvematongerwo enyika kana maitiro ekutenda.
  2. Kodzero yekupikisa ruzivo rwakasimbiswa pamusoro pechisikigo uye chemagariro zviitiko pakugadzira nekutaura mhando itsva, fungidziro, fungidziro nemazano, uye mashandisirwo akave kana kuiswa ruzivo urwu.
  3. Kodzero yekudyidzana nekuita nhaurirano yesainzi netsvagiridzo mumiganhu yenyika, yezvematongerwo enyika, yedunhu nemimwe.
  4. Kodzero yekutaura zvese zvakanaka kana zvakaipa zvawanikwa.
  5. Kodzero yekuumba masangano anoshanda nenyanzvi.
  6. Kodzero yekureverera kushandiswa zvine hungwaru kwesainzi.

Kodzero yekunakidzwa nezvinobatsira zvesainzi

  1. Kodzero yekusabviswa muzvakanakira sainzi pahwaro hwerusarura rusina kururama runobva parudzi, nyika, dzinza, mutauro, zvepabonde, kuzivikanwa kwevakadzi, kugona kubereka, hunhu hwepabonde, zera, kuremara, maonero ezvematongerwo enyika, kana chitendero.
  2. Kodzero yekuwana ruzivo zvakaenzana, data, uye zvimwe zviwanikwa zvinodiwa kuwedzera ruzivo rwesainzi, kudzidzisa netsvagiridzo.
  3. Kodzero yekushandisa ruzivo rwesainzi pakuvandudza tekinoroji kuitira kunaka kwevanhu nepasi.

ISC inoona dudziro iyi yekodzero yekutora chikamu uye kubatsirwa nesainzi segwaro rinorarama. Inotungamirwa neKomiti Yerusununguko uye Basa muSainzi, nhengo yeISC ine mukana wekuita nguva nenguva kuona kuti basa redu rinoramba rakakodzera.

Tsanangudzo yeISC yekodzero yekutora chikamu uye kubatsirwa kubva kusainzi inomutsa ruzivo rwekukosha kwekodzero iyi - uye zvisungo pairi - munharaunda yese yesainzi, kodzero dzevanhu, uye mitemo. Kuturikira kweISC kune chinangwa chekukurudzira kukurukurwa kwakadzama uye kubatsira mukusimudzirwa kwekodzero yekutora chikamu uye kubatsirwa nesainzi nenzira dzinobatsira vanhu vese kwese kwese.

Kodzero yeKutora Chikamu uye Kubatsirwa kubva kuSainzi

Dhawunirodha uye pirinda posita yedu pane dudziro yeISC yekodzero yekutora chikamu uye kubatsirwa nesainzi. Tsigira chinangwa cheISC chekusimudzira ruzivo nekuchiratidzira muhofisi yako, lab, kana kirasi, uye ugovane nevamwe vako uye nharaunda.


Kunzwisisa kodzero yekutora chikamu uye kubatsirwa nesainzi: gwara rekududzirwa kweISC

Kodzero yekutora chikamu uye kubatsirwa nesainzi (zvichireva kodzero dzese, kodzero, uye zvisungo zvine chekuita nesainzi) inotariswa muchidimbu muChikamu 27 che. Universal Declaration of Human Rights (UDHR, 1948), uye muChikamu 15 che Chibvumirano chepasi rose pamusoro Pekodzero, Zvemagariro uye Tsika Kodzero (ICESCR, 1966), asi hapana kana magwaro aya anopa kujeka kwakawanda maererano nehukuru hwekodzero, miganhu yayo, uye zvisungo pairi. Izvi, zvisinei, zvinokurukurwa kwenguva refu mu 'Mashoko akazara Nhamba 25 pane chinyorwa 15: sainzi uye zvehupfumi, zvemagariro uye tsika kodzero '(2020). Chatinoda iko zvino kutsanangudza kupfupikiswa kwekodzero yekutora chikamu uye kubatsirwa kubva kusainzi uye kushanda kwayo kune maitirwo esainzi uye mashandisirwo eruzivo rwesainzi.

Aya manotsi etsananguro anopa rumwe ruzivo rwechikamu chimwe nechimwe chetsanangudzo yeISC yekodzero yekutora chikamu uye kubatsirwa kubva musainzi, achitsanangura pamusoro pekufunga kuri seri kwekubatanidzwa kwavo, uye pamusoro pezvazvinoreva pakuita kwesainzi uye kushandiswa kweruzivo rwesainzi.

Nhungamiro yekududzira kweISC

Dhaunirodha gwara

Questionnaire

Tinokukoka iwe kuti ugovane zvaunofunga pamusoro pekududzirwa kweISC yekodzero yekutora chikamu uye kubatsirwa nesainzi. Kuturikira uku kunoitirwa kukurudzira nhaurirano yakafaranuka uye kubatsira mukusimudzirwa kwacho kuitira kubatsira vese. Mhinduro yako inobatsira kuona kuti maonero akasiyana anoumba chirongwa ichi.

Mhinduro kugwaro remibvunzo ichabatsirawo ISC kuona mapatani uye mafambiro ekuti dudziro iyi inoonekwa sei, mukati nekupfuura kwenhengo yedu. Izvi zvinotibvumira kuyera kujairana, nzvimbo dzakakosha dzekufarira, uye kutungamira chiitiko chenguva yemberi.

Kana iwe ukapa ruzivo rwekufonera, anozongo shandiswa pakuvandudza pane ramangwana rekubatana uye zviitiko. Mhinduro dzinoshandiswa muongororo yenhamba hadzizozivikanwa.

Feedback questionnaire

Ndeapi mamiriro ako ehunyanzvi?
Nyanzvi/ Kuranga
Chii chinonyanya kutsanangura chimiro chako chemurume?
Iyi data inounganidzwa nechinangwa chekutsvaga nhamba
Wakamboziva here nezvekodzero yekutora chikamu uye kubatsirwa nesainzi?
Kana zvakadaro, funga nezve kodzero yekutora chikamu uye kubatsirwa nesainzi chinhu mukutsvaga kwako kana basa?
Iwe unofunga kuti hurumende yako inofanira kuita zvakawanda kuchengetedza kodzero iyi here?
Iwe unofunga kuti dudziro yekodzero yeISC ine basa kwauri iwe pachako?
Ndapota, siya zita rako kana uchida kuramba uchibatana neCFRS nezvemushandirapamwe wedu pakodzero yekutora chikamu uye kubatsirwa nesainzi.
Ndapota, siya email yako kana iwe uchida kugara uchibatana neCFRS nezve mushandirapamwe wedu uri kurudyi kutora chikamu uye kubatsirwa nesainzi.

Chirongwa cheProjekti

Kune chero mibvunzo, taura nemutungamiri weprojekiti Vivi Stavrou.

Hurumende yeNew Zealand yakatsigira CFRS kubvira 2016. Rutsigiro urwu rwakavandudzwa nerupo muna 2019, neBazi reBusiness, Innovation uye Basa, richitsigira CFRS kuburikidza neCFRS Special Advisor Gustav Kessel, ari kuRoyal Society Te Apārangi, uye naDr Roger Ridley. , Director Nyanzvi Mazano uye Dzidzira, Royal Society Te Apārangi. 

Gustav Kessel Gustav Kessel

Gustav Kessel

Special Advisor

International Science Council

Gustav Kessel

Latest nhau View zvose

blog
30 December 2025 - 5 min kuverenga

Kuvakwa kwekuvimba nesainzi uye kuona kukosha kwayo kune veruzhinji

Dzidza zvimwe Dzidza zvakawanda nezve Kuvaka kuvimba nesainzi uye kuona kukosha kwayo kune veruzhinji
blog
29 December 2025 - 7 min kuverenga

Kuvimba kunoenderana nekuvhurika kweveruzhinji pamusoro pekuti sainzi inoitwa sei

Dzidza zvimwe Dzidza zvakawanda nezve Kuvimba kunoenderana nekuvhurika kweveruzhinji pamusoro pekuti sainzi inoitwa sei
blog
16 December 2025 - 10 min kuverenga

Kuvakazve kuvimba nesainzi hakugoni kuvimba nekunyengetedza chete

Dzidza zvimwe Dzidza zvakawanda nezve Kuvakazve kuvimba nesainzi hakugone kuvimba nekunyengetedza chete

Zviitiko zvinouya uye zvekare

Mukadzi wesainzi pamusangano zviitiko
11 June 2025

Kodzero yekutora chikamu uye kubatsirwa nesainzi

Dzidza zvimwe Dzidza zvakawanda nezve Kodzero yekutora chikamu uye kubatsirwa nesainzi

Nyorera kutsamba dzedu

Bhalisa kune ISC Mwedzi wega wega kuti ugamuchire zvakakosha zvigadziriso kubva kuISC uye neruzhinji rwesainzi nharaunda, uye tarisa edu ehunyanzvi matsamba enhau paOpen Science, United Nations, nezvimwe.

Waves