Sangano reInternational Science Council (ISC) isangano repasi rose risingabatsiri rinounza pamwe mazana maviri nemakumi mashanu epasi rose masangano esainzi uye masangano pamwe nemasangano esainzi emunyika needunhu, zvikoro uye makanzuru ekutsvagisa, masangano epasi rose nesosaiti, uye zvikoro zvidiki nemasangano. ISC yanga iripo pamusangano wega wega weINC, kupa zvakabatanidzwa zvesainzi uye mazano enyanzvi kunhume, kunyangwe kushomeka kwepuratifomu mukati meiyo INC maitiro.
Nemharidzo iyi isu, Mutungamiriri uye CEO weISC uye nhengo dzegumi neshanu dzepasi rose ISC Nyanzvi Boka paPlastiki Kusvibiswa1, ratidza kuzvidemba kukuru pane zvakabuda muchikamu chechishanu cheIntergovernmental Negotiating Committee (INC-5.2), iyo yakatadza kuunza chibvumirano chepasi rose chekupedza kusvibiswa kwepurasitiki kunosangana nemvumo yeResolution 5/14 yeUnited Nations Environment Assembly (UNEA)2. Panguva imwecheteyo, tinokurudzirwa neUnited Member States 'kukura kucherechedzwa kwehumbowo hwakakura uye hwakajeka hwehumbowo hwesainzi, hunoratidza kuti chiito chekukurumidzira, chakarongeka, uye chekuda chinodiwa kugadzirisa dambudziko rekusvibiswa kwepurasitiki riri kuwedzera. Isu takagadzirira kutsigira chibvumirano cheramangwana chinogadza matanho anokosha anodiwa kuchengetedza hutano hwevanhu uye kwezvakatipoteredza uye kutsigira hutano, hupfumi uye hutano hwemagariro ezvizvarwa zvinotevera.
Munguva yese yenhaurirano, uye maererano nemvumo yakagadzwa neUNEA Resolution 5/14, nharaunda yesainzi yakanyatso kuenderana mukurudziro dzayo:
Kunyange zvazvo nhaurirano dzezvematongerwo enyika pamusangano wechishanu weIntergovernmental Negotiating Committee dzisina kupa chibvumirano, zvakakosha kusimbisa kuti sayenzi yepasi inoramba isingashanduki uye inoramba ichiratidza kukanganiswa kwepurasitiki isina kurongeka pahutano, zvakatipoteredza, uye nzanga. Humbowo pachiyero, nzira, uye kukanganisa kwekusvibiswa kwepurasitiki kuri kuramba kuchikura, uye inoramba ichinongedza kudiwa kwemhinduro dzechimbichimbi uye dzakarongeka padanho repasi rose, redunhu, nenyika. Sainzi haizomira zvakamira sezvo nhaurirano dzichiderera; asi, icharamba ichisimbisa kunzwisisa kwedu kwese kwemhedzisiro yekusaita uye kuratidza mikana yemhinduro.
Kubata kunovaka neNyika zhinji dzeNhengo panguva yenhaurirano, kusanganisira kucherechedzwa kwebasa rakakosha resainzi inowanika mukugadzira mhinduro dzemitemo inoshanda, inobvumwa uye inotambirwa. Kucherechedzwa kwakadaro kwakakosha pakuona kuti kufambira mberi kweramangwana kwakavakirwa muumbowo, kuzvidavirira, uye kuzvipira kwakagovaniswa mukugarisa.
Vanosaina vanosimbisazve kuzvipira kwavo kutsigira chirongwa ichi uye vakagadzirira kupa hunyanzvi hwesainzi uye rubatsiro panguva yepakati. Kuenderera mberi nekubatana nenhumwa, vanobatana, uye nharaunda yesainzi yakakura ichabatsira kuona kuti vanoita sarudzo vakashongedzerwa nehumbowo hwesainzi hwepamusoro. Chinangwa chinoramba chakajeka: kuwana chibvumirano chepasirese, chinoshanda, uye chesainzi chinogadzirisa kusvibiswa kwepurasitiki uye kuchengetedza hutano hwevanhu nepasi.
Hurumende dzinokurudzirwa kuti dzirambe dzakasimba, dzivakire pakuzivikanwa kwesayenzi kwakatoitwa, uye kudzokera kunhaurirano nechisungo chakamutsidzirwa. Sayenzi yakajeka, chinodikanwa chiri chekukurumidzira, uye mukana wekuita haufanirwe kupotsa zvakare.
Sehutungamiriri hweISC uye nyanzvi, tinoramba takazvipira kuona kuti sainzi inotungamira nyika kune mhinduro inoshanda uye isingaperi yekusvibiswa kwepurasitiki.
Mufananidzo na Lucien Wanda on Pexels.