Pashure pokupera kweHondo yeNyika II, kwakanga kune wedzero inokurumidza munyika yose yakasimukira munhamba yamasayendisiti ari kuita nzvero. Panguva imwecheteyo, itsva automated instrumentation yakaita kuti zvikwanise kuita zviyero zvemuviri zvakanyanya. Izvi zvinhu zviviri zvakakonzera kuwedzera kwekuwedzera kwehuwandu hwe data rakaburitswa muzvinyorwa zvesainzi uye rakaunganidzwa mumabhuku emaoko uye repositori.
Pakazosvika makore ekuma1960, vatungamiriri vesainzi vakati wandei vakatanga kuona kuti mafashama edata akange achiputira nzira dzechinyakare dzekudhirowa nekutora, uye kuti pakanga paine njodzi yekuti yakawanda yaizorasika kuzvizvarwa zvinotevera. Pakaungana vatungamiri ava vakati wandei vakabvumirana kuti paidiwa chirongwa chepasi rose chekuvandudza hutungamiri nekuchengetedzwa kweruzivo rwesainzi uye kufambisa kurongeka pakati pemapoka anofarira pasi rose, kusikwa kweCODATA kwakava mugumisiro.
Komiti yeData (CODATA), yaimbozivikanwa seKomiti yeData yeSainzi neTekinoroji, yakagadzwa ne11th General Assembly yeInternational Council for Science (ICSU), yedu. sangano rakatangira, yakaitirwa muBombay, January 1966. Dare racho rakaita musangano waro wokutanga muParis muna June 1966.
CODATA ine chekuita nemhando dzese dzehuwandu hwedata hunobva mukuyerwa kuyerwa kana kucherechedzwa mune zvepanyama, zvipenyu, geological uye zvenyeredzi sainzi. Kunyanya kusimbiswa kunopihwa kumatambudziko ekutonga data akajairika kune akasiyana dzidziso dzesainzi uye kune data rinoshandiswa kunze kwemunda mavakagadzirwa.
Zvinangwa zvakazara ndezvekuvandudzwa kwehutano uye kuwanikwa kwedata, pamwe chete nenzira dzinowanikwa data, kutarisirwa uye kuongororwa; kufambisa kwekudyidzana kwenyika dzese pakati peavo vanounganidza, kuronga nekushandisa data; uye kusimudzirwa kwekuwedzera kuziva munharaunda yesainzi uye yehunyanzvi hwekukosha kwezviitiko izvi.
CODATA ndiyo Komiti yeData yeInternational Science Council (ISC). CODATA iripo kusimudzira kubatana kwepasirese kufambisira mberi Open Science uye kuvandudza kuwanikwa uye kushandiswa kwedata kunzvimbo dzese dzekutsvagisa. CODATA inotsigira musimboti wekuti data rinogadzirwa nekutsvagisa uye rinogona kushandiswa pakutsvaga rinofanira kunge rakavhurika sezvinobvira uye rakavharwa sezvinodiwa.
CODATA inoshanda zvakare kufambisira mberi kudyidzana uye kushandiswa kwe data rakadaro: data rekutsvagisa rinofanira kunge riri FAIR (Inowanikwa, Inosvikika, Inopindirana uye Inoshandisika zvakare). Nekusimudzira mutemo, tekinoroji uye shanduko dzetsika dzakakosha kusimudzira Open Science, CODATA inobatsira kufambisira mberi chiono cheISC uye chinangwa chekusimudzira sainzi sechinhu chakanaka chepasi rose.
ISC inobatawo CODATA uye inoona nezvekuongorora sangano, kutsanangura maitiro ekuongorora, kugadza nhengo dzedare rekuongorora, mari nevakuru vesainzi.
Image kubudikidza Pete Linforth kubva Pixabay