Sign up

Kwete chimwe chiitiko cheSDG: chii chakaita kuti Zuva reSainzi 2025 ribude pachena 

Kufungidzira kubva ku2025 High-Level Political Forum

Nyaya yakanakisa kubva Zuva reSainzi ra2025:

  • Transdisciplinary sainzi yakakosha, asi ichiri kumanikidzwa. 
    Chiitiko ichi chakasimbisa kukosha kwekubatanidza masisitimu eruzivo akasiyana - kusanganisira ruzivo rwechivanhu nerwenzvimbo - tichitarisa zvipingamupinyi zvemasangano zvinoramba zvichikanganisa tsvakiridzo yetsika. 
  • Vechidiki vesainzi nevatungamiriri havasi kungotora chikamu - vari kuumba hurongwa. 
    Nekupindira kwakapinza uye kushoropodza kwakashinga, manzwi evechidiki aive pamberi pehurukuro, achipikisa masisitimu akange aripo uye achida sainzi inoshandisika, ine simba. 
  • Institutions uye interfaces zvine basa. 
    Kubva pakurongeka kwezano resainzi renyika yeGermany kuenda kumapuratifomu eColombia anotora chikamu, vatauri vakaratidza kuti nzira dzakarongwa, dzinovimbika dzinogona kushandura humbowo kuita hurongwa hwenguva. 
  • Sainzi inofanira kubatsira kugadzira ramangwana, kwete kungoongorora zviripo. 
    Sezvo nhaurirano dzichichinja dzichienda kumamiriro epashure pa2030, Zuva reSainzi rakajekesa kuti sainzi ine basa rakakosha mukugadzira pamwe chete mamodheru eutongi anokwanisa kufamba zvakaoma uye kusagadzikana. 

Wona mafoto ese kubva kuSainzi Day 2025

Pakati pekusagutsikana kwakapararira kuti kufambira mberi paSustainable Development Goals kuri kuderera, Zuva reSainzi ra2025 akarova tone yakasiyana chaizvo. Yakaitwa panguva yemutambo High-Level Political Forum (HLPF) musi wa 15 Chikunguru paUnited Nations Headquarters muNew York, chiitiko ichi chakapa nzvimbo yekufungisisa uye yakaratidza nharaunda yakaunganidzwa yemaitiro - masayendisiti, vamiriri, uye vatungamiriri vanofunga vachishingairira kutsvaga nzira nyowani dzekugadzira pamwe mhinduro. 

Yakarongedzwa ne International Science Council (ISC), ivo Stockholm Environment Institute (SEI), ivo Sustainable Development Solutions Network (SDSN), ivo Sangano reUnited Nations Development Programme (UNDP) uye UN Department of Economic and Social Affairs (UNDESA), Zuva reSainzi ra2025 rakaunza pamwechete vanopfuura gumi nevaviri vatauri uye vateereri vakasiyana, vakasiyana-siyana kuitira nhaurirano yakazaruka. Dingindira regore rino – Kuvhura Mangwana Solutions, Nhasi - yakanzwika zvakasimba munguva apo chete 35% yezvinangwa zveSDG zviri munzira kana kuratidza kufambira mberi kuri pakati nepakati, uye zvakadaro kudiwa kwechiito chekushandura hakuna kumbova kukuru. 

Tarisa UN Web TV kurekodha

Zivo yeTransdisciplinary ndeyechokwadi, inodiwa - uye ichiri kumanikidzwa 

Pakati pese zvidzidzo zvemakesi uye mapaneru, meseji yepakati yakabuda: nzira dze transdisciplinary hadzisisiri sarudzo - dzakavakirwa. Asi ivo vanoramba vachitarisana nezvipingamupinyi mumashandisirwo emari sainzi, mibairo, uye masangano. 

Babatunde Abidoye

Dr. Babatunde Abidoye (UNDP) yakapa mashoko ekuvhura, ichigadzira nhaurirano nemubvunzo une simba: "Ndedzipi mhando dzesainzi dzinodiwa kufamba munyika ine dambudziko uye shanduko?". Akasimbisa kuti sainzi haigone kuramba ichingova tekinoroji, ichisimbisa izvozvo “tinoziva kuti sainzi haifaniri kungogumira paunyanzvi hwokugadzira zvinhu. Mharidzo yake yakagadzira nhanho yenhaurirano dzakatevera, dzichidzisimbisa mukuziva kuti kuita kwesainzi kunofanirwa kusimukira kuti isangane nekuoma kwematambudziko akabatana anhasi. 

Kuvhura nyaya yekudzidza, James Waddell (ISC) yakaratidza kuti ruzivo rwesainzi haisi iyo nyaya. “Hurukuro dzakatenderedza maSDGs dzinowanzoenda neimwe nzira - kwete nekuti zivo inoshaikwa, asi nekuti nzira dziri pakati pesainzi nepolicy hadzipo kana kuputswa.," akati. "Tinofanira kutarisisa pakuvaka nzvimbo dzekusangana, kwete kungopa humbowo. " 

Dr. Mary Blair (American Museum of Natural History) yakapa mharidzo inogutsa pamusoro peSainzi yeMarudzi muArctic, yakavakirwa munhaka yake semuzukuru wevafudzi vemhuka dzeSami. Akatsanangura muenzaniso wesainzi inoturikira transdisciplinary, kubatanidza data resatellite nemaitiro ekufudza echinyakare. “Izvi hazvisi zvekuwedzera ruzivo rweIndigenous se appendix,” akasimbisa kudaro.Zviri pamusoro pekugadzirisazve sainzi kuratidza ruzivo rwatovepo - uye rwatove kushanda. " 

Blair akaita nyaya yakasimba yekugadzirisa zvakare masisitimu ayo ari kutadzisa kubatanidzwa kwakadaro. Akatsigira kurudziro itsva inozotsigira tsvakiridzo yetransdisciplinary kumasangano ese ezvidzidzo, akasimbisa kukosha kwekumisikidza zvibvumirano zvinosunga zviri pamutemo tisati taita tsvakiridzo munzvimbo dzeIndigenous, uye akadaidzira kuti vanhu veIndigenous vabatanidzwe sevatambi vepakati mukuedza kwepasirese sekuuya 5.th International Polar Year 2032–33. Asi padivi pezvikumbiro izvi, Blair akanongedza kumatambudziko anoramba achienderera mberi - kubva mukuparara kwevhu kuri kuramba kuchiitika uye nekusatarisisa kutariswa kwakadzika midzi mukuranga kwakanaka mumasangano esainzi, ayo ari kuramba achishoropodza nzira dzekudyidzana. 

Kureva izvi, Dr. Pamela McElwee (Rutgers University) yakaratidza IPBES Nexus Assessment sekuedza kudzoreredza ongororo dzakatenderedza mhinduro dzinoita. “Hatina kuda kuburitsa imwezve nhoroondo yedambudziko,” akati. “Saka takapa hafu yemushumo kusarudzo dzakasimba, dzinogoneka - kubva kumaitiro ezvekurima kusvika kumatanho ekusiyana kwezvipenyu mumadhorobha.” Ongororo yakawedzerawo kutora chikamu, ichiunza vaongorori vebasa rekutanga uye vane ruzivo rweIndigenous.Pfungwa yacho yaisangove yekusanganisa - yaive yekuita kuti sainzi ive nani, ishandiswe zvakanyanya, uye zvakanyanya kunaka.. " 

Masangano ane basa: Kuvaka zvimiro zvinobatanidza sainzi nekuita sarudzo 

Kunyange zvazvo ruzivo ruchiwanda, dambudziko chairo riri pakuona kuti rinogona kushandiswa nemazvo – kunyanya kana mahwindo ekuita zvematongerwo enyika ari mapfupi. As Dr. Marianne Beisheim isa: "Kuti ive yakakosha, sainzi inofanirwa kunge yakagadzirira kana tarisiro yezvematongerwo enyika yakakwira.

Pamwe chete Dr. Annekathrin Ellersiek, akatsanangura danho reGermany rekubatanidza makanzuru makumi maviri emazano esainzi, mazhinji awo akange asati amboshanda pamaSDGs. Kuburikidza nenhaurirano dzakarongwa kaviri pagore, makanzura akanyorerana pamwe chete zvinzvimbo uye akabatsira muhurongwa hwekupa mishumo munyika, kusanganisira yeGermany Report Vienna pamusoro peshanduko inoenderera mberi. “Ndezvekugadzira muridzi,” akadaro Elleriek, “kunyange kuda kwezvematongerwe enyika kunenge kwakaderera. Tinoda mapuratifomu anogona kuvakwa nevanhu - kwete kungopindura.


Makore mashanu ekuita kosi chaiyo - Sainzi uye mainjiniya kune nyika isiri munzira

DOI: 10.24948 / 2025.03
Zuva rekuburitswa: 30 June 2025
Muparidzi: International Science Council


Mufungo wakafanana wakazivisa iyo Colombian multistakeholder SDG chikuva, chakaunzwa na Natalia Ortiz Diaz (SEI). Iyi puratifomu inounza pamwechete masayendisiti, vashandi vebazi rakazvimirira, uye veruzhinji kuti vabatane kugadzira nzira dzekusimudzira - kunyanya munzvimbo dzakaita sesimba, mamiriro ekunze, uye kushandiswa kwakasimba. “Isu tinoshandisa nzira dzekutora chikamu, maturusi ekugadzirisa, uye yakavhurika data yekuwana kune pasi sarudzo,” akatsanangura kudaro.” Asi Diaz aitaura chokwadi nezvemakwara acho: “Kuongorora nevezera rako kunotora nguva - zvematongerwo enyika hazvimiriri. Pane kupatsanurwa pakati pekuita zvesainzi nekukasira kwekuita. " 

Akawedzera kuti “isu tinoda kuputsa silos kwete chete pakati pezvikamu, asi mukati mesainzi pachayo,” achiratidza kuti masayendisiti akawanda haana rovedzo yekurukurirano yavose.Zivo iripo, asi kazhinji haibvi mukamuri yayakagadzirwa mairi," akati. 

Dr. Babatunde Abidoye yakaratidza basa reUNDP mukushandisa sainzi neAI kutsigira nyika nehurongwa hwadzo hwenyika nezvisungo. Akanongedzera UNDP's SDG Push Diagnostics chishandiso, "kushandisa AI nesainzi kuunza ruzivo rwese rwegwara uye kuronga pamwe chete kuti uvaongorore kuti vawane mapundu mukati meSDGs.”; maonero akaumba the SDG Yakabatanidzwa Insights Mishumo. Kuvaka pahwaro uhwu, basa reUNDP razvino uno rinoongorora kupindirana kwechishuwo chemamiriro ekunze uye zvekutanga zvebudiriro kuburikidza ne NDC x SDG Insights Mishumo, inotsigira nyika mukugadzira mamwe akabatanidzwa uye anotarisira mberi mazano avo NDC 3.0.  

Kubatanidzwa kwevechidiki: Kwete kungovapo, asi kuumba hurongwa 

Imwe yezvinotsanangura hunhu hweSainzi Day 2025 kwaive kuoneka uye pesvedzero yevadiki vesainzi nevadzidzi. Mizhinji yemibvunzo nekupindira panguva yeQ&A yakabva kune vatori vechikamu vari pasi pemakore makumi matatu - vazhinji vacho vakabatana neUN's Major Groups kana network yesainzi yebasa rekutanga. Kure nechiratidzo, kuvapo uku kwakaumba matauriro uye mafambiro ezuva racho. 

Yensi Flores-Bueso

Dr. Yensi Flores-Bueso, Sachigaro weGlobal Young Academy, akatsanangura kusawirirana kunonzwa masayendisiti vechidiki pakati pekudzidziswa kwavo uye zvinotarisirwa nenyika. “Nei tichiramba tichibvunza kuti nei sainzi isiri kushandiswa,” akabvunza, “apo mubvunzo uri nani ndewekuti chii chatakaita kuti ishandiswe?

Akashevedzera masisitimu ekurudziro edzidzo anofarira masanjiro, zvinyorwa, uye zvinokanganisa zvinhu pamusoro pekukosha kwepasirese. “Tinofanira kugadzira nzvimbo yevatauriri, vadzidzisi, vaturikiri vemitemo - kwete mapurofesa ane basa chete," akati. “Parizvino, masisitimu edu anoranga avo vari kuedza kubatanidza sainzi nenharaunda.

Kuita kwevateereri - kubva pakumutsa mibvunzo yetsika pamusoro peAI, kusvika kune vanopikisa vepaneli pamusoro pekutonga kwedata uye kuwanikwa - kwakasimbisa kuti Zuva reSainzi riri kukurumidza kuita nzvimbo inosarirwa yenhaurirano dzemarudzi, kunyanya nezveramangwana resainzi-policy uye kushandira pamwe kwesainzi pasi rose. 

Sayenzi kupfuura 2030: Kubva pauchapupu kusvika pakugadzira 

Nepo maSDGs achiramba ari hurongwa hwakasimba, vatauri vazhinji vakashandisa Zuva reSainzi kusundira nhaurirano mberi - kune mamodheru ehutongi uye magadzirirwo emitemo anogona kubata mushure me2030 chokwadi. 

As Dr. Ed Carr (SEI) uye vamwe vakacherekedza, matambudziko anhasi epasi rose - kusimba kwemamiriro ekunze, kurasikirwa kwezvisikwa zvakasiyana-siyana, urombo - haasi mapikicha asi "matambudziko akaipa" anoda mhinduro dzakaoma, dzinodzokororwa, uye dzekudyidzana. 

Robert Dijkgraaf achitaura paSainzi Day 2025

Dr. Robbert Dijkgraaf, Mutungamiriri-akasarudzwa weISC, akapokana kuti sainzi inofanirwa kushanduka kubva pakuita basa rekuraira kuita rimwe rekugadzira pamwe nekugadzira pamwe. “Science haingori dura rechokwadi - ipuratifomu yekubatana,” akadaro. Asi akayambirawo kuti “nepo masayendisiti akabatana pasi rose, kupindirana pakati pesainzi negwara kunoramba kuri kupatsanurwa uye kusasimba.

Dr. Daniel Goroff (Sloan Foundation) yakakurudzira hunyanzvi hwekongiri: "Ngativakei mapepanhau e-pop-up - kukurumidza-kutenderera, maforamu akaongororwa nevezera anopindura zvakananga kumibvunzo iri kubvunzwa nevanogadzira mitemo.” Hazvisi zvekutsikisa zvakawanda, akadaro, asi kubudisa nechinangwa: “Gadzira chitima chauri kuedza kuisa mafuta.

Zvirongwa zvekupedzisira zvezuva zvakaratidzawo zvinogonesa systemic. Dr. Astra Bonini (UN DESA) yakasimbisa kukosha kwekubatana pazvinangwa. “Hatikwanise kudzinga zvibodzwa gumi nenomwe munzira gumi nenomwe," akati. “Tinoda nzira dzinounza kuhwina kwakawanda panguva imwe chete - uye tinoda sainzi kuti itibatsire kuzviwana.

Nzvimbo yemhinduro - uye yemasisitimu anoavhura 

Zuva reSainzi 2025 raipfuura chiitiko chepadivi kune HLPF. Yakaratidza kudiwa kuri kukura kwenzvimbo dzakazvimirira, dzemuganhu dzinobatanidza ruzivo nekuita. Sokusimbisa kwevatauri vakawanda, nzvimbo dzakadai hadziwanzoitiki - uye dzinoda kurima, kwete kungodaidzwa. Zuva reSainzi 2025 rakabudirira kwete nekuti rakaunza seti imwe chete yekurudziro, asi nekuti yakavhenekera masisitimu ekuchinja uye kusawirirana kwehurongwa kunotsanangura nguva inotevera yesainzi-mutemo kuita.  

Mumashoko ake ekupedzisira, Ambassador Lamin Dibba yeGambia yakadana nguva ino "hwindo redambudziko remukana" - iro umo kuenzana, kubatana, uye hunyanzvi hunofanirwa kusangana. Dr. Marcia Barbosa, Mutevedzeri weMutungamiriri weRusununguko uye Mutoro muSainzi kuISC, akadana nharaunda yesainzi kuti ienderane nekusimba uye kurongeka kweavo vari kushanda kukanganisa kuvimbika kwesainzi - asi nemidziyo yakasiyana kwazvo. “Vanhu vanopesana nesainzi vanoita izvi nehunyanzvi," akati. “Tinofanira kupindura nekuzvininipisa, neushingi, uye nematurusi ari nani.

Munguva ino yesarudzo ye2030 Agenda, Zuva reSainzi rave kuda kukura kuita chikuva chakakosha chekufungisisa zvakare kuti sainzi inozivisa sei kubatana kwepasirese kwebudiriro inoenderera. Iyo 2025 edition haina kungovakwa pamusoro peruzivo uye hukama hwakatangwa mumakore apfuura asi zvakare yakapindura kucherechedzwa kwakagovaniswa: kuwana maSDGs kunoda nzira dzakavandudzwa dzekubatana, kupindirana kwakasimba pakati pesainzi nemitemo, uye kuzvipira kwakajeka kugonesa mamiriro ekuita. 

Nemweya iwoyo, Zuva reSainzi 2025 rakanga risiri nguva yekufunga, asi kukoka - kusimbisa zvakare kukosha kweruzivo rwesainzi sechinhu chakanaka kune veruzhinji, kusimbisa nzira dzainozivisa nadzo kuita sarudzo, uye kutanga kufungidzira masisitimu uye kudyidzana kunodiwa kwemakumi emakore ari mberi. Iyo inzvimbo yekuvhura mhinduro, nhasi - uye puratifomu yekubatanidza-kugadzira nzira dzemangwana. 

Gara uchiziva nezvetsamba dzedu dzenhau