Mukutarisira zvichauya UN Summit yeramangwana, ivo ISC Fellows nharaunda, inotungamirwa naSachigaro weISC Fellowship Kanzuru, Dr. Terrence Forrester, vakanyora Tsamba kunharaunda yesainzi vachisimbisa basa rakakosha revasayendisiti mukuvaka nzira dzekuenda kune ramangwana rakagadzikana.
Shanduro yakapfupikiswa yeTsamba, "UN Pact yeRamangwana: Masayendisiti anofanirwa kusimuka kuti akurumidze kusimudzira zvinangwa," yakabudiswa muna. muzvarirwo* Vhoriyamu 633 Chinyorwa 8030 musi wa19 Gunyana 2024.
MuTsamba, Forrester anotsanangura kukosha kweSangano reSangano Romubatanidzwa Wenyika Dzepasi Pose riri kuuya kuNew York, achiisimbisa semukana wakasiyana-siyana wekuvandudza kuedza kwerunyararo rwepasi rose nebudiriro yakadzikama uye inosimbisa kuti kupatsanurana kuri kuwedzera kwezvematongerwo enyika kunotyisidzira kubudirira kwemusangano. Anosimbisawo basa rakakosha iro sainzi rinogona kuita mukugadzirisa kupatsanura uku uye anodaidzira kubatana kukuru pakati pevamiriri nevasainzi, kunyanya mukutsigira Chibvumirano Cheramangwana, ivo Global Digital Compact uye Declaration on Future Generations
Sachigaro weInternational Science Council (ISC) Fellowship vachimiririra nharaunda yemasayendisiti akazvipira kusimudzira sainzi kune zvakanaka kune veruzhinji pasi rose, ndine rombo rekunyora panguva ino yakakosha munhoroondo pamberi peUN Summit of the Future - chiitiko chepamusoro apo vatungamiriri venyika vachaungana. Yakagadzirirwa semukana muchizvarwa mukana wekugadzirisazve kubatana kwepasirese uye kumutsiridza zviito zvedu kune budiriro yakadzikama uye runyararo, kubudirira kwayo kuri munjodzi nekukura kwemapoka ezvematongerwo enyika. Kuti ive nechokwadi chekuti Summit inounza pavimbiso yayo, haifanirwe kuramba yakanyarara munzvimbo yediplomacy; asi, inofanira kunge iri kudana kwakajeka kunharaunda yesainzi kugadzirira nekupa hunyanzvi hwedu nemhinduro dzezvinetso zvanhasi. Kuve masayendisiti, tinoziva kuti nzira chete kuburikidza nematambudziko epasirese akaomarara ndeye humbowo-ruzivo rwekuita sarudzo. Isu tinoziva zvakare kuti sainzi inogona kunge iri linchpin bhiridha kupatsanurwa kwepasirese. Mupiro wedu saka wakakosha kana tichizove nechokwadi chekuti sarudzo dzinotsigirwa nesainzi yakanakisa iripo. Zvakadaro, mawonero anoita nhoroondo Musangano haangotsamira pane zvichaitika muNew York munaGunyana chete, asi kuti pfungwa nevimbiso dzinounzwa neSummit dzinoitwa sei. Ndipo pano apo isu, nharaunda yesainzi yepasi rose, tichatamba basa redu rakakosha.
Kushandira pamwe kunoshanda pasi rose hakuna kumbobvira kwanyanya kukosha pakurarama kwedu asi kunoramba kwakaoma zvakanyanya mukati memhepo yekusavimba uye zvivakwa zvekare. Musangano uyu uchaguma nekutambirwa kwePact for the Future, iyo ichasanganisira Global Digital Compact uye Declaration on Future Generations. Pamwe chete, magwaro aya anotsanangura chiono chepasi rose chekusimudzira sainzi uye tekinoroji kuitira nyika yakagadzikana uye yakaenzana. Tinofanira kuita basa rekuzadzisa chiono ichi.
Sezvo tave kusvika pachiitiko ichi chakakosha, masayendisiti kubva kune ese mafundo anofanirwa kunge akagadzirira kuita neNhengo dzeNyika nevamwe vane chekuita. Zvinetso zvinosanganisirwa - kubva mukushanduka kwemamiriro ekunze uye kurasikirwa kwezvipenyu kusvika pakuchengetedzeka kwechikafu uye hutano hweveruzhinji - zvekuti vanoda mhando nyowani yesainzi-yakavakirwa transdisciplinary sainzi. Sechikamu chekuedza kwayo mukumiririra nharaunda yesainzi uye tekinoroji kuUN, ISC yakatogovana zvidzidzo zvenyaya dzepasirese apo nyanzvi dzesainzi nevashambadzi veruzivo vakapa ruzivo rwakajeka uye rwunogoneka hunobatsira kugadzirisa kupindira kwemitemo uye nzira dzekushandura dzekuchengetedza.
Kuburikidza nezvidzidzo izvi uye mimwe mienzaniso yesainzi yetransdisciplinary mukuita, takaratidza kuti STI chiratidzo chakakosha chetariro, ichipa maturusi nemazano ane humbowo-hwakavakirwa accelerators ekufambira mberi pane akati wandei eSDGs. Isu ikozvino tinoda kuwedzera izvi nekuona kuti tekinoroji uye hunyanzvi zviri pamberi pekuita kwakanaka kweSDGs. Izvi zvinogona kuwanikwa kuburikidza nekubatana neruzivo rwesainzi kuvaka kugona, kudzidzisa, uye kudyidzana pakati pemasangano.
Ichi ndicho chikonzero iyo International Science Council iri munzira yekuda kutyaira "hombe sainzi nzira" kumatambudziko ekusimudzira, yakakoka riini, hunyanzvi, mubatanidzwa consortia, pamwe nevanoona mari, kugadzira pamwe nekutanga. Mamisheni eSainzi eKugarisika. Zvirongwa zveshungu izvi zvinoda nzira-ye-nharaunda yese, kusanganisira kudaidza masayendisiti kuita chiito kuti ave chikamu chemhinduro.
Fellow masayendisiti, nyika yakatarisana nekuparadzana kuri kukura, kukakavara, uye polycrisis, uye isu sesainzi tine basa rakakosha rekuita. Ngativei takagadzirira uye tivepo kuitira basa kune avo vari mberi kwekuita sarudzo nekuita, kubva kuhurumende dzemunharaunda nemasangano ehurumende kusvika kuvatungamiri veUN uye Nhengo dzeNyika, zvose panguva yeSangano Remangwana uye mumwedzi nemakore ari kuuya. Summit inotipa padhi yekusimbisa kusimbisa basa resaenzi. Ngatitorei mukana uyu mukuona kuti sainzi inoramba iri pamberi mukugadzirisa matambudziko evanhu nepasi. Pamwe chete, tinogona kuwana ramangwana rakagadzikana uye rakasimba.
ISC Fellows Tsamba kunharaunda yesainzi pachiitiko cheSummit yeramangwana
ISC Fellows vanosanganisira vesainzi vane mukurumbira, mainjiniya uye vatungamiriri vepfungwa kubva kusainzi-policy sphere vakapa zvipo zvinoshamisa mukunzwisisa, nekudyidzana nesainzi. The Fellowship ruremekedzo runopiwa kune avo vanotsigira sainzi munharaunda uye mukugadzira mitemo.
ISC Fellows kubva kumativi ose enyika vakagovana zvavanofunga mukutsigira Tsamba uye tariro yavo yokuti Kamwe-mu-a-chizvarwa Summit yeRamangwana ichapa nzira yepasirese, yakaenzana uye yakagadzikana. Ziva maonero avo akakosha mune ino mepu yenyika inodyidzana.
Sangano reInternational Science Council riri munzira inoshuvira kutyaira "hombe sainzi nzira" kumatambudziko ekusimbaradza, yakakoka riini, hunyanzvi, mubatanidzwa, pamwe nevanoona mari, kuronga pamwe nekutanga Sainzi Missions for Sustainability. Zvirongwa zveshungu izvi zvinoda nzira-ye-nharaunda yese, kusanganisira kudaidza masayendisiti kuita chiito kuti ave chikamu chemhinduro. Dzidza zvakawanda nezve Sainzi Mishoni dzeSustainability dzakasarudzwa mubatanidzwa.
Ziva kubatanidzwa kweISC mumusangano weUN weramangwana, mukana wakare-mu-chizvarwa wekusimudzira kudyidzana kwemarudzi akawanda pamatambudziko akakosha uye kuenda kuhurongwa hweUnited Nations hwakasimbiswa huri nani pakubata hupenyu hwevanhu.
ISC iri kushanda yakabatana nemasangano akati wandei eUN, maNGOs, uye Nhengo dzeNyika kuronga zviitiko zvesainzi-policy yeZuva Rekuita iro rinotarisirwa kurongwa pamberi peMusangano Weramangwana, musi wa21 Gunyana 2024.
ISC Fellows yakatanga bepa renzvimbo yeISC ye 2023 UN High-Level Political Forum, ichikurudzira shanduko yekukurumidzira yakanangana nekubatanidzwa uye kugamuchira kubatana kweiyo SDGs uye pasi rose marongero.
Disclaimer
Iwo maratidziro akaunzwa neISC Fellows mumepu inopindirana pane zvipo zvemunhu, uye hazvireve zvinokosheswa uye zvinotendwa neInternational Science Council.
* Kuti uverenge tsamba, unofanira kuva ne muzvarirwo kunyoreswa, kana kuziva zvakawanda, bata ISC Communications Director, Alison Meston.