Sign up

Kutsigira vaongorori vane mabasa ekutarisira: Komiti yeSainzi yeAntarctic Research

Maitiro ekutanga eSCAR ekuenzana kwevanhurume nevanhukadzi mukutsvagurudza kweAntarctic ari kuisa mwero mutsva wekuti masangano esainzi anogona sei kuisa kubatanidzwa mubasa rawo guru.

Chidzidzo ichi chinobva mumushumo Kutarisana nekuenzana kwevanhurume nevanhukadzi mumasangano esainzi: Kuongorora uye Mazano (2026), yakagadzirwa neInternational Science Council, InterAcademy Partnership, uye Standing Committee for Gender Equality in Science. Zvichibva pakuongorora kwepasi rose kwemasangano zana nemakumi matatu nematanhatu uye data reongororo kubva kumasayendisiti anoda kusvika mazana matanhatu, mushumo uyu unoongorora zvinhu zvinoumba kumiririrwa kwevakadzi, kutora chikamu, uye hutungamiriri mumasangano esainzi.

Komiti yeSainzi paAntarctic Research (SCAR) yakaisa kuenzana kwevanhurume nevanhukadzi uye kubatanidzwa kwevanhu vose pakati pemabasa ayo, kusanganisira chirongwa chekudyidzana chinotsanangura zororo rebasa nekuda kwekutarisira, zvichiita kuti vaongorori vebasa vasati vasvika pabasa vasasiyiwe. Kunyange hazvo matambudziko achiripo, maitiro ayo anopa muenzaniso wakasimba wekuita kuti kubatanidzwa kuve chinhu chakakosha pane kufunga nezveramangwana.


Tsvagiridzo yeAntarctic inoshanda munzvimbo ine zvakawanda zvinoda kushanda, inozivikanwa nekufamba-famba kwenyika dzakasiyana-siyana, kushanda mumunda kwenguva yakareba uye nguva refu inopedzerwa munzvimbo dziri kure. Mamiriro aya emamiriro ezvinhu anowanzo kuwedzera kusarongeka kwevanhurume nevanhukadzi kunoonekwa muzvikoro zvakasiyana-siyana, kunyanya padanho repamusoro rebasa. Kunyange hazvo vakadzi vachimiririrwa zvakanaka pakati pevatsvagiri vekutanga mune zvesainzi yepolar - vanosvika 55% yevashandi vekutanga vari mukati me Sangano rePolar Early Career Scientists (APECS) - vamiriri vavo vanoderera nehukuru hwavo. Kubva muna 2024, vakadzi vane zvinzvimbo zviviri pazvishanu muKomiti yeDare reSainzi yeAntarctic Research (SCAR).

Kuenzana kwevanhurume nevanhukadzi mukutsvagurudza kweAntarctic kunotariswa kuburikidza nehurongwa hwakabatana hwemasangano anotungamirwa neSCAR pamwe nebasa reEquality, Diversity and Inclusion (EDI) Action Group (AG) rinotarisa pakubatanidza, kuisa zvinhu zvakakosha uye mazano anoenderana nemutemo.

Sangano reSCAR EDI AG rinoshanda pamwe chete neAPECS (richitsigira vaongorori vepakutanga muAntarctic neArctic), Women in Polar Science Network (inotungamirwa neSCAR), pamwe nezvimwe zvirongwa zvakawanda zvenyika nepasi rose zvepolar EDI. Kunyange zvazvo zvakasiyana nemasangano, masangano aya anoronga mabasa avo uye anozvipirawo kusimudzira misimboti yeEDI mupolar science.

Maitiro uye maitiro

Kubva kuma2000, SCAR yakaramba ichizvipira kuenzana kwevanhurume nevanhukadzi uye kubatanidzwa kwakawanda, zvichitsigirwa nemitemo yakajairika. Vachiziva kukosha kwaizvozvo, SCAR yakagadzira EDI Action Group yakatsaurirwa kubva muna 2020, kuti ipe mazano nerutsigiro zvinoenderera mberi. Pane kutsanangura zviito zvemunhu mumwe nemumwe se'zvirongwa' zvega, SCAR yakaisa misimboti yeEDI mubasa rayo guru mukubatana kwesainzi kuAntarctic, uye muSCAR yakaita misangano.

Muenzaniso wakakodzera ipurogiramu yeSCAR yekutsvagisa, iyo yakagadzirirwa zvakananga kutsigira vaongorori vekutanga. FellowshipVanopa rutsigiro rwemari rwakanangana nekuwedzera mabasa ekutsvagisa - akadai sekugonesa mwedzi yakawanda yebasa kana kutora chikamu mumapurojekiti anopindirana - nokudaro vachisimbisa mhedzisiro yekutsvagisa uye kuonekwa kwehunyanzvi. Fellowship Vagamuchiri vanofanirwa kuburitsa zvavakawana, zvichisimbisa hunhu hwesainzi uye kufambira mberi kwebasa.

Chinokosha ndechekuti, kunyange zvazvo zvinodiwa pakukodzera zvinosanganisira muganho wezera, SCAR inoshandisa mukana wekuti vanhu vanonyorera vakwanise kupindira muongororo dzavo nekuda kwekutarisira vana kana mabasa emhuri akafanana. Nguva dzekudzikira kwemabasa ekutsvagisa ane chekuita nekutarisira dzinotariswa zvakajeka muongororo, nechinangwa chekuchengetedza mukana wakaenzana wekuwana mikana yekugadzira basa. Mumamiriro ezvinhu aya, kuve nechokwadi chekuti mabasa ekutsvagisa anoramba aripo kune vesainzi vekutanga, kusanganisira avo vane mabasa ekutarisira, zvakaonekwa senzvimbo yakakosha yekuvandudza kuenzana kwevanhurume nevanhukadzi kwenguva refu muhutungamiriri nekuzivikanwa.

Kubatsira kutora chikamu munzvimbo isina kugadzikana yekutsvaga

Kunze kwekudyidzana, SCAR nema network ayo akabatana akatsigira kana kuwana zvidzidzo kubva mumaitiro akagadzirirwa kuderedza zvipingamupinyi zvekuvaka kuti munhu atore chikamu. Kunyange zvazvo pakutanga yakatangwa muArctic, nzira yekupinda munzvimbo dzemunda iri kure uye iri kure ikozvino iri kugadzirwa nemamwe mapurogiramu eNhengo dzeSCAR kuti vabvumire vaongorori kutora chikamu kana kuvapo panzvimbo yacho kusingagoneki. Izvi zvinosanganisira sarudzo apo vashandi venzvimbo dzekutsvaga vanounganidzawo sampuro panzvimbo dzevaongorori vakadaro.

Kunze kwebasa remumunda, SCAR EDI Action Group yakapa mazano ekuita zvakanaka pazviitiko zvinoitirwa SCAR, misangano nemisangano zvinoitwa pameso nepaindaneti. Zvimwe zvacho zvinosanganisira kupa mukana wekusangana nevanhu vakawanda, kuwana magwaro ekutungamira uye mutemo wekuita chiitiko ichi mumitauro yakasiyana, rutsigiro kune vanotarisira, rutsigiro rwekufamba kune mapoka asina mari.

Zvinetso zvinoramba zvichiitika

Pasinei nekufambira mberi uku, matambudziko achiripo. Kusiyana kwetsika mumapoka evaongorori vepasi rose kunogona kukonzera nzvimbo dzisina kuenzana dzekushanda, uye zvipingamupinyi zvinoshanda - zvakaita sekushaikwa kwezvipfeko zvekudzivirira zvinoenderana nevarume nevakadzi, nzvimbo dzekutsvagisa dzisingasvikiki dzekufamba kana kutadza kuona - zvinoramba zvichikanganisa kutora chikamu mubasa remumunda.

Kunyange zvakadaro, kusimbiswa kwakasimba kweSCAR pakuenzana kwemikana uye mukana kwakaita kuti kubatanidzwa kwevanhu vose kuve musimboti mukuru wesangano kwete sedambudziko rekunze.

Pfungwa huru kune dzimwe nzvimbo

  • Kudyidzana kwekutsvaga ruzivo kunogona kugadzirwa kutsigira kukura kwebasa revana vachiri vadiki, uye kunogona kuona zvakajeka kukanganiswa kwebasa kwakabatana nekuchengetwa kwevana kana mabasa emhuri.
  • Zvinodiwa kuti munhu akwanise kuita basa uye hurongwa hwekuongorora zvinogona kugadziriswa kuti zvienderane nenzira dzisina kurongeka pasina kudzikisa mwero wehunhu hwesainzi.
  • Kuziva zvipingamupinyi zvemaumbirwo zvakanangana nemamiriro ekutsvaga mukana wekugadzira dzimwe nzira dzekutora chikamu, dzakadai sekuwana data uri kure kana kuita basa remumunda.
  • Kubatanidzwa kwevanhu vose kunofanira kuva tsika yesangano yakabatanidzwa, yakabatanidzwa muzvirongwa zvikuru nehutungamiriri, pane kuva muunganidzwa wezvirongwa zvakazvimiririra.

Tsvaka zvimwe

Kutarisana nekuenzana kwevanhurume nevanhukadzi mumasangano esainzi: ongororo uye mazano

Dare reSainzi rePasirose, Kudyidzana kweVana muZvikoro uye Komiti Yekuenzana Kwevanhukadzi neVakadzi muSainzi (Kukadzi 2026) Kutarisana nekuenzana kwevanhurume nevanhukadzi mumasangano esainzi: ongororo uye mazano. DOI: 10.24948/2026.03


Mufananidzo ne NOAA on Unsplash

Gara uchiziva nezvetsamba dzedu dzenhau